Een handvol vragen: Frans van den Boom

02-09-2010
Door: IS Online
Bron: IS Online
Frans van den Boom

Eerst zocht hij naar een aids-vaccin, nu bemoeit hij zich met het debat over ontwikkelingssamenwerking. Frans van den Boom (55), voorheen vice-president bij het International Aids Vaccine Initiative, is de nieuwe directeur die draagvlakorganisatie NCDO tot kenniscentrum moet ombouwen.

Van het aids-vaccin naar het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking, het is geen vanzelfsprekende carrièrestap.

“Bij IAVI werd ik ook met alle ontwikkelingsvraagstukken geconfronteerd; alleen was het daar vanuit een verticale, ziekte-specifieke invalshoek, terwijl je hier de breedte opzoekt. Het is een buitengewoon interessante tijd. We beleven een paradigmawisseling waarbij het accent verschuift van armoedebestrijding naar economische ontwikkeling. De rol van wetenschap, technologie en innovatie wordt steeds prominenter en privaat-publieke partnerschappen rukken op. Het debat over internationale samenwerking dat NCDO de komende tijd moet gaan stimuleren en voeden, wordt steeds heftiger, mede omdat ontwikkelingssamenwerking onder druk staat. Ik had kunnen zeggen: dat is mij te riskant, maar ik wil juist graag aan die transities mede vorm geven. Het is zaak dat het internationale perspectief in Nederland behouden blijft, dat we een samenleving blijven die open en niet gesloten is.”

‘Draagvlak’ wordt vaak gezien als steun voor het ontwikkelingsbeleid, en NCDO lag recentelijk onder vuur als ‘propagandamachine’ van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Voorwaar geen gemakkelijke erfenis.
“Draagvlak is inderdaad een politiek beladen term geworden. Maar mensen moeten kennis hebben van de wereld en hun eigen rol daarbinnen. Het vertrekpunt voor NCDO lag volgens mij in de verantwoordelijkheid van rijke landen om solidariteit te tonen met arme landen en het recht van de burgers van die landen om te weten waar hun belastinggeld heen gaat. Die kennis hebben ze nodig om zich een gefundeerde mening te kunnen vormen. De noodzaak om te informeren geldt nog steeds, te meer omdat de verhoudingen in de wereld nu fundamenteel anders zijn dan veertig jaar geleden. De noodzaak om verantwoording af te leggen over wat je doet blijft eveneens. De ontwikkelingssector schiet nogal eens te snel en sterk in de verdediging. Men schrikt te snel van goed onderbouwde kritische rapporten. Je moet zelfbewust communiceren over wat werkt en wat niet werkt en continu kijken of je de goede dingen doet en de dingen goed doet.”

De organisatie moet sterk bezuinigen en er moeten personeelsleden verdwijnen. Hoe trof u NCDO aan?
“Het is een organisatie die tamelijk verkokerd werkt, waardoor de verbindingen tussen de verschillende programma’s en activiteiten niet of onvoldoende gelegd worden. Positief is dat mensen ondanks de onzekerheid die de bezuinigingen en reorganisatie voor hen persoonlijk meebrengt, de veranderingsslag willen maken.”

NCDO heeft nu de opdracht gekregen tot kenniscentrum op het gebied van ‘Burgerschap en Ontwikkelingssamenwerking’ uit te groeien, waar de organisatie tot nu toe vooral als subsidieverdeler te boek stond. Kan ze die taak aan?
“We hebben geen keus, ook al wordt het een hele uitdaging. NCDO heeft in ieder geval veel kennis in huis over de houding en het gedrag van burgers op het gebied van internationale samenwerking. We hebben de middelen om die kennis te ontsluiten met onze tijdschriften IS en samsam. We hebben de middelen om de deskundigheid van mensen en organisaties te vergroten. En NCDO kan uitstekend de diversiteit in het veld van internationale samenwerking samenbinden, juist omdat we geen fondwervende organisatie zijn. We hoeven ons niet per se ten opzichte van andere organisaties te profileren om fondsen te werven – dat is een groot goed.”

Reacties