Een handvol vragen aan Joy Mboya

17-02-2010
Door: Joy Mboya
Bron: IS Online
Joy Mboya

Kunstenaars zijn onmisbaar in een samenleving. En daarom moet je ze steunen, vindt Joy Mboya, de directeur van het GoDown Arts Centre in Nairobi. Want kunstenaars zijn bij uitstek geschikt om mensen bij elkaar te brengen. Ook na het vreselijke geweld dat in Kenia twee jaar geleden, na de verkiezingen, uitbrak.

1) De kunstenaar als maatschappelijk werker?
“Wij brengen mensen bij elkaar rondom thema’s als etniciteit en politiek. Het allereerste geluid na de bloedige verkiezingen kwam van schilders, musici, fotografen en dichters. We organiseerden tentoonstellingen met honderden foto’s van het geweld, we maakten gedichten en liederen over de Keniaanse identiteit. Dat zijn heel krachtige geluiden. Artiesten creëren ruimte voor reflectie en herinnering. Daardoor kan herhaling van het geweld hopelijk worden voorkomen. In Tanzania en Uganda wil men onze inzichten gebruiken om te voorkomen dat het bij hun volgende verkiezingen uit de hand loopt.”

2) Waarvoor kunnen kunstenaars terecht in uw centrum?
“Wij helpen artiesten te professionaliseren, en samen te werken ondanks de verschillende disciplines waar ze uit voortkomen. Als ze dat niet doen, worden ze al snel door anderen voor hun karretje gespannen voor andere, commerciële doeleinden. Het moet in de kunst uiteindelijk ook gaan om een individuele, esthetische uiting. Door talent te koesteren, kunnen wij kunstenaars in staat stellen om hun bijdrage aan de samenleving te leveren en tegelijkertijd de kunstwereld in Oost-Afrika steviger te maken. Dat doen we bijvoorbeeld door werkplaatsen, tentoonstellingsruimten en kantoren beschikbaar te stellen.”

3) Waarom is die ondersteuning voor kunstenaars nodig?
“Het werkt als een piramide. Aan de top, de smalle punt, staan die kunstvormen waarmee geld wordt verdiend. In het bredere midden staan die kunstvormen waar potentieel geld mee verdiend zou kunnen worden. En onderaan, aan de basis, staan de minstens even interessante kunstvormen waar altijd geld van buiten bij zal moeten om ze in stand te houden. Omdat ze esthetische, intellectuele of ervaringswaarde hebben.”

4) Zijn er dan geen private partijen die willen investeren in een talentvolle kunstenaar?
“Ondernemers willen geld verdienen. Daarom willen ze maar al te graag samenwerken met artiesten. Dat gaat goed, zolang het gunstig is voor de ondernemers. Maar wij artiesten moeten ervoor zorgen dat wij er zelf ook wat aan overhouden. We moeten zelf ook slimmer worden! Dat bereik je trouwens niet door kunstenaars gewoon maar geld te geven. Dat werkt niet voor armen, en het werkt niet voor artiesten. Wat je wel kan doen, is ze een stem geven, hun punt te laten maken, door een werkruimte of een podium beschikbaar te stellen.”

5) Waarom is kunst zo belangrijk voor Kenia?
“Mensen zijn emotionele wezens. Kunst spreekt ons direct aan op die emoties. Alleen als je mensen werkelijk de ruimte geeft om zich uit te drukken, krijgen ze zelfvertrouwen. En alleen vanuit zelfvertrouwen kun je werkelijk bouwen aan een identiteit. Als identiteit eenmaal gestold is, kan het idee van democratie daar uit groeien. Eerder niet.”

Wie is Jody Boa?
Jody Boa is directeur van het GoDown Arts Centre in Nairobi. Boa had ooit een eigen bedrijf als architect en ontwerpster, en was leadzangeres in de Keniaanse pop-band Musikly Speaking. Eind jaren negenitg richtte ze de Fame Trust op, een kunstopleiding voor jongeren. In 2004 kreeg Mboya een ereprijs van de Keniaanse vrouwenraad voor haar bijdrage aan het opbouwen van de uitvoerende kunst.
http://www.thegodownartscentre.com/

Reacties