Weinig politieke steun voor subsidiebeleid Van Ardenne

03-03-2005
Door: Mark van Kollenburg
Bron: OneWorld

Theo Brinkel, Tweede-Kamerlid voor het CDA, juicht toe dat de minister met haar nieuwe beleid van alle particuliere organisaties verwacht dat zij 25 procent van hun inkomsten halen uit andere bronnen dan die van Buitenlandse Zaken. Dat is het onderdeel van haar voorstel dat de ontwikkelingssector juist pijn doet. Medefinancieringsorganisaties als Icco en Hivos hebben tot nu toe vrijwel geen inkomsten uit de particuliere markt gehaald en zouden nu op donateurs moeten gaan 'jagen' om aan de 25-procentsnorm te voldoen.


Brinkel, TheoBrinkel wil eigenlijk nog verder gaan en van zo'n norm een uitgangspunt maken. Een organisatie werft een minimale hoeveelheid aan 'eigen' middelen en het ministerie verdrievoudigt dat bedrag. Brinkel: 'Afgezien van de vraag of het 25 procent moet zijn; stel dat een organisatie 1 miljoen euro aan inkomsten genereert, dan doet de minister daar 3 miljoen bovenop. Zo zie ik het begrip medefinanciering.'





Verkeerde stok

Bij de PvdA denken ze daar anders over. Woordvoerder Diederik Samsom vindt dat de minister de verkeerde stok gebruikt. 'Ik ben er net als de minister voor om zoveel mogelijk geld uit de particuliere sector te halen. Elke euro van de gulle Nederlander kan geen betere bestemming krijgen dan de strijd tegen armoede en honger. Maar dat bereik je niet op deze manier.'

'De 25-procentseis is contraproductief, leidt ertoe dat partijen op elkaar gaan loeren. We moeten de sector in zijn geheel bekijken. Die haalt die 25 procent al. Dat percentage kun je best nog opschroeven en zal organisaties meer aansporen om homogeen op te treden.' 

Samsom

Want dat de hulporganisaties vaker samen moeten opereren, is ook een eis van Samsom. 'Zoals de Samenwerkende Hulporganisaties gezamenlijk optreden bij noodhulp, moet het ook mogelijk zijn dat organisaties voor structurele hulp onder één merk gaan werven. Dat kan aan de hand van een thema zijn, maar hoeft niet.'

Verras me met fusies, zei Samsom eerder al. 'Ik ga daarover niet speculeren. Maar veel organisaties zijn met dezelfde thema's bezig. Ik denk bijvoorbeeld aan gezondheidszorg.'

Agentschap van het ministerie

Brinkel vreest niet dat particuliere organisaties elkaar de markt uitvechten om de gunst van de donateur. 'Ze moeten het contact met de samenleving herstellen. Nederlanders zijn erg betrokken en vrijgevig. Hulporganisaties moeten sterk verankerd zijn in de maatschappij. Ze moeten niet afhankelijk zijn van de overheid en ook geen uitvoeringsinstantie van het ministerie zijn.'

Dat lijken de hulporganisaties wel te gaan worden, waarschuwt Samsom. 'Enerzijds prijst Van Ardenne het particuliere hulpkanaal uitbundig -zozeer zelfs dat ze haar eigen bilaterale kanaal haast diskwalificeert. Maar met de eis dat organisaties worden afgerekend op hun bijdrage aan verwezenlijking van de Millenniumdoelen, maakt ze hen zo'n beetje tot agentschap van het ministerie.' Dat is iets wat ook Brinkel niet wil. 'Zorg dat hulporganisaties een autonome positie hebben. De prestaties stem je af in een beleidsdialoog.'


'Ontwikkelingsorganisaties overbodig'

Over aantallen of fusies wil VVD-woordvoerder Zsolt Szabo  het eigenlijk niet eens hebben. In zijn toekomstvisie 'zijn de Icco's en Novibs van deze wereld waarschijnlijk niet meer nodig'. Voor Szabo is economische ontwikkeling van arme landen een basisvoorwaarde voor armoedebestrijding. Hij ziet een rol weggelegd voor organisaties uit het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) die op dat gebied een betere bijdrage kunnen leveren.

SzaboSzabo kan dan ook niets met Van Ardennes beleidskader. En niet alleen omdat het zo wollig en slecht is geschreven. 'MKB-organisaties en andere nieuwe organisaties die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan economische groei en stabiliteit, krijgen geen kans als van hen wordt vereist dat ze een kwart aan eigen middelen moeten inbrengen. Dat de minister ook buitenlandse organisaties geen toegang geeft tot subsidieregelingen, vind ik ook onterecht. Dit beleid is puur gericht op consolidatie van de huidige organisaties.'

Szabo vindt dat de 'naar binnen gekeerde studie' geen recht doet aan de discussie over de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking:  'Voor de zoveelste keer worden geen lessen uit het verleden getrokken. Eenieder mag zich weer inschrijven en de budgetten zijn stevig verhoogd.'

Het Concept Beleidskader Medefinancieringsbeleid wordt later dit voorjaar nog in de Tweede Kamer besproken. Minister Van Ardenne en haar ambtenaren beantwoorden eerst de schriftelijke vragen die de partijen de afgelopen maand hebben ingediend.

Lees ook bij OneWorld: De dans om het hulpgeld

Reacties