Weinig bijval voor NGO-manifest maatschappelijk verantwoord ondernemen

16-02-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld NL

In hun manifest ‘Profijt van Principes’ dringen 34 maatschappelijke organisaties aan op een actievere rol van de overheid bij maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in het buitenland. De overheid zou moeten zorgen dat die bedrijven internationale verdragen over arbeid en milieu naleven.

Het manifest is een reactie op het regeringsadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER) over maatschappelijk verantwoord ondernemen, half december vorig jaar. Hun boodschap: ‘laat MVO over aan bedrijfsleven en niet-gouvernementele organisaties en stuur niet te veel als overheid.’ De regering komt binnenkort met een standpunt.

De 34 organisaties roepen op tot een Nederlandse gedragscode, zolang bindende internationale regelgeving ontbreekt. Ook willen zij dat bedrijven elk jaar over hun activiteiten in het buitenland rapporteren in een duurzaamheidsverslag (sociale en milieu-aspecten). Met die informatie kan de consument afgewogen keuzes maken.

Maar in de politieke discussie tijdens het VBDO-congres tekende zich een afgetekende kamermeerderheid af tegen dergelijke voorstellen. ‘Schrijf niets voor’ (D66), ‘de olifant komt in beweging, duwen heeft geen zin’ (CDA) en ‘smoor het niet in wetgeving’. De reacties lieten er geen twijfel over bestaan: de politiek vindt dat het bedrijfsleven de regels en wetten van de overheid niet nodig heeft.

Een wetsontwerp voor een duurzaamheidsverslag, dat GroenLinks en PvdA gaan indienen, lijkt al bij voorbaat te sneuvelen.

Zelfs voorzitter Lodewijk de Waal van de FNV, een van de SER-leden, zei GroenLinks en de PvdA te gaan verzoeken nu nog niet aan wetgeving te werken. ‘Druk en drang moet wel zinvol, uitvoerbaar en haalbaar zijn,’ aldus De Waal.

‘Het debat in samenleving is gigantisch,’ zei Gerda Verburg van het CDA. ‘Dat is voldoende.’ Alleen Kees Vendrik van GroenLinks ziet in dat debat te veel vrijblijvendheid. ‘Het zou goed zijn als de overheid er zich mee bemoeit.’

MVO is spijkerbroek onder trends in economische wereld
Waar zich wel een meerderheid voor aftekende was de rol van de overheid als ‘voorbeeldconsument’. In haar aankoop- en aanbestedingsbeleid (65 miljard gulden per jaar) zou zij voorrang moeten geven aan maatschappelijk verantwoorde ondernemingen. ‘Daar zijn al normen voor,’ zei E. Bolhuis, kersvers PvdA-Kamerlid. ‘In de Tweede Kamer worden biologisch producten gegeten.’

Ook verwacht iedereen van de regering dat zij bij instituten als de EU, de WTO, de Oeso en de Verenigde Naties aandringt op internationaal bindende wetgeving voor MVO.

De ondernemingswereld moet niets hebben van wetgeving, tenzij internationaal afgesproken, of zwarte lijsten, zoals minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking twee weken geleden voorstelde. Harry Starren, van De Baak, managementcentrum VNO/NCW, vroeg om ‘ruimte’. ‘Wie ons duwt in de richting die hij wil, zal ons tot stilstand brengen.’ En over wetgeving: ‘Dreiging is belangrijker dan de staking zelf. Maar los de dreiging niet in. Laat de normen bij het bedrijfsleven internaliseren.’

Staatssecretaris G. Ybema van Economische Zaken was het daarmee eens. ‘We moeten uitkijken met strakke regels het enthousiasme van ondernemers in de kiem te smoren.’

En waarom zouden we ook, zei Ybema, als het draagvlak binnen het bedrijfsleven al zo sterk is. Blijkens een onderzoek van EZ houdt 51 procent van de bedrijven zich op de een of andere manier bezig met MVO. 87 Procent zegt er zelfs een groot of redelijk belang aan te hechten.

Ybema: ‘Je zou MVO kunnen zien als de spijkerbroek onder de trends in de economische wereld. Niet kapot te krijgen.’

Bedrijven nemen hun verantwoordelijkheid juist onvoldoende, menen de maatschappelijke organisaties. Daarom mag de overheid wel wat duwen en het tempo opschroeven.

Starren van de Baak: ‘Dat is nou typisch weer zo’n mannelijke vraag: gaat het snel genoeg? Maatschappelijk verantwoord ondernemen zou zijn eigen tempo moeten hebben.’

Mevrouw G. Crijns van Amnesty International riep daarop uit: ‘Heren ondernemers, een beetje sneller astublieft!. We schieten een millimeter per 10 jaar op. Als u uw andere zaken ook zo zou doen, zou u allang failliet zijn.’

Manifest 'Profijt van Principes'

Reacties