Wapendeals in plaats van mensenrechten: de Trumpkaravaan in Saoedi-Arabië

22-05-2017
Door: Rena Netjes
Bron: OneWorld
President Donald Trump en koning Salman bin Abdulaziz Al Saud of Saudi Arabia in gesprek tijdens een ceremonie.Foto: The White House
Liet hij zich in zijn verkiezingscampagne vorig jaar keihard uit over moslims, islam en de Saoedi’s, gisteren sloeg hij een totaal andere toon aan. Trump kwam naar eigen zeggen met een boodschap van vrede.
Actueel – 

“Als ik een boek zou schrijven over de teloorgang van de Arabische Lente, dan zou dit het omslag zijn” twittert Youssef Cherif`, een Tunesische onderzoeker.

Trump zei wat de Saoedi’s wilden horen

Ook andere Arabische soennitische despoten kunnen dik tevreden zijn: Trump repte met geen woord over de grove mensenrechtenschendingen in Saoedi-Arabië, Egypte, Bahrein en rest van de Arabische Golf, alleen over die in Iran en Syrië. Ook restricties op wapendeals aan deze repressieve landen zijn van de baan.

De Amerikaanse president Donald Trump, die in eigen land nogal onder vuur ligt, koos voor zijn eerste buitenlandse reis Saoedi-Arabië, het hart van de Islam met de steden Mekka en Medina. Liet hij zich in zijn verkiezingscampagne vorig jaar keihard uit over moslims, islam en de Saoedi’s, gisteren sloeg hij een totaal andere toon aan. Trump kwam naar eigen zeggen met een boodschap van vrede.

De historische wapendeal van $110 miljard is het voornaamste gespreksonderwerp zijn. Maar dat was niet de enige miljardendeal die daar ter tafel ligt: in totaal zou het volgens Trump om honderden miljarden gaan. En de Saoedi’s en de Emirati’s spekten het vorige maand door Ivanka Trump in Berlijn aangekondigde fonds voor vrouwelijke ondernemers met $100 miljoen. 

Omstreden wapendeal

Onder de wapendeal vallen ook raketten van het bedrijf Raytheon, die Saoedi-Arabië eerder inzette in Jemen. Bij die oorlog zijn in de afgelopen twee jaar duizenden burgers omgekomen. Veel Jemenieten zijn ondervoed door de blokkades van de havens, en een cholera-uitbraak heeft al tientallen mensen het leven gekost.

Trumps U-bocht   

Tijdens zijn campagne was Trump bepaald uitgesproken over moslims, islam en Saoedi’s. “Ik denk dat de Islam ons haat,” zei hij herhaaldelijk. Hij riep op tot een inreisverbod voor moslims: “Donald J. Trump roept op tot een totale en complete stop voor moslims die de VS binnenkomen, totdat onze vertegenwoordigers hebben uitgedokterd wat er in vredesnaam gaande is.”

En over de Saoedi’s: “Jullie zullen erachter komen wie in werkelijkheid het World Trade Center neerhaalden, want ze hebben documenten die supergeheim zijn. – en jullie zullen dan misschien ontdekken dat het de Saoedi’s waren.”

Hier een compilatie van uitspraken van Trump tijdens zijn verkiezingscampagne:

 

Maar nu beweert Trump een “message of friendship en hope” bij de Saoedi’s te komen afleveren (zie onderstaande screenshot van zijn twitterprofiel).

 

Trump uiterst hartelijk ontvangen in Riyadh

De Saoedi’s pakten gigantisch uit om het Trump naar de zin te maken: hij kreeg een aanzienlijk hartelijker onthaal dan Obama eerder ten deel was gevallen. De Saoedische koning Salman, slecht ter been, haalde Trump zelfs bij het begin van de rode loper op. Verder ontving de Amerikaanse president de hoogste Saoedische onderscheiding: de gouden Koning Abdel Aziz medaille. Langs de route vermengden Amerikaanse en Saoedi vlaggen zich, zelfs op het luxe Ritz-Carlton hotel waar de Amerikaanse president verbleef. Nadat de wapendeal door alle partijen was getekend, werd Trump uitgenodigd mee te doen aan een Saoedische traditionele oorlogsdans. Wanneer hoogwaardigheidsbekleders op bezoek komen bij een Saoedische bedoeienenstam, wordt deze dans uitgevoerd.

 

Trump nu: Iran hofleverancier terrorisme

Terwijl Trumps vriendelijkheid jegens de Soedi’s geen grenzen kende, haalde hij opvallend hard uit naar Teheran. Iran is hofleverancier van het terrorisme, stelde hij in zijn speech. “Van Libanon tot Irak en Jemen: Iran financiert, bewapent en traint terroristen, milities en andere extreme groepen die overal in de regio verwoesting en chaos verspreiden. Decennialang heeft Iran olie op de vuren van sektarisch conflict en terreur gegooid”, aldus Trump.

Deze visie komt exact overeen met die van de Saoedi’s, Emirati’s en de andere Golfstaten op Iran (alleen Oman voert een gematigde middenkoers). Trumps uitspraken zijn een breuk met de koers van Obama, die juist toenadering zocht tot Iran en die de soennitische despoten moe leek te zijn.

Trump: “Een van Irans meest tragische en destabiliserende interventies – we hebben het allemaal gezien – is die in Syrië. Gesterkt door Iran heeft Assad onuitsprekelijke misdaden begaan. De VS hebben ferm opgetreden nadat Assads regime verboden chemische wapens gebruikte, door 59 Tomahawkraketten af te schieten op de Syrische luchtmachtbasis van waaraf de moordende aanval werd gelanceerd.”

Irans proxy Hezbollah ook genoemd

Ook Hezbollah moest het ontgelden. Deze machtige Libanese militia, inmiddels sterker dan het leger daar, wordt door Iran bewapend, getraind en gefinancierd. Hezbollah helpt Iran en Assad in Syrië, bijvoorbeeld door belegeringen voor Assad in stand te houden of door steden etnisch te zuiveren, vooral in streken langs de Libanese grens. “De werkelijke tol van IS, al-Qaida, Hezbollah, Hamas en vele anderen kan niet alleen worden uitgedrukt in het aantal doden. Ook de prijs van generaties aan weggevaagde dromen moet worden meegewogen”, aldus Trump

De gehele toespraak van Trump:

 

Opvallende gelijkenis met narratief Saoedi’s

Trumps uitspraken over Iran, Hezbollah enzovoort zijn volledig in lijn met de opvattingen van de Saoedi’s. Je zou denken dat zijn gastheren vooraf wisten dat hij naar Iran zou uithalen, en misschien was dat mede waarom hij als een held werd verwelkomd. Wanneer je Saoedische analisten op Arabische tv-zenders beluistert, krijg je de indruk dat ze zich ondanks hun rijkdom en geavanceerde wapens toch onzeker voelen: de Saoudi’s hebben, anders dan aartsrivaal Iran, geen noemenswaardig leger.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken reageerde uiterst cynisch: 

 

Een Iraanse journalist twitterde:

Trump en Sisi

Tevens had Trump een aparte ontmoeting met de Egyptische president. Sisi vertelde Trump dat “hij een unieke persoonlijkheid had en in staat was om het onmogelijke voor elkaar te krijgen”. “Daar ben ik het mee eens”, antwoordde Trump, waarop Sisi in lachen uitbarstte. Trump kondigde aan dat hij Egypte snel zou bezoeken, en complimenteerde Sisi met zijn schoenen.

 

 

Trump en de koning van Bahrein

Ook aan de uiterst repressieve koning van Bahrein, Hamad bin Isa al-Khaliefa, beloofde Trump dat de onderlinge relaties versoepeld kunnen worden. De VS zou op het punt staan om 19 F16’s aan Bahrein te verkopen, meldt de Israelische krant Haaretz.

Melania’s outfit

Er was op internet veel te doen over het feit dat Melania Trump geen sluier droeg. Dat dat niet nodig is, was blijkbaar niet bij iedereen bekend. En nee, anders dan kwade tongen beweerden, droegen Michelle Obama en Hillary Clinton eerder óók geen hoofddoek toen ze Saoedi-Arabië bezichten. AlJazeera Engels maakte er een mooie compilatie van:

Israël

Inmiddels is de Trumpkaravaan uit Saoedi-Arabië vertrokken en in Israël geland, waar Trump van plan is vrede te stichten. De klus moet worden geklaard door Trumps schoonzoon Jared Kushner. “Als hij geen vrede in het Midden-Oosten kunt brengen, kan niemand het”, zei Trump eerder over hem.

Rena Netjes

Rena Netjes is journalist en arabist. 

Lees meer van deze auteur >

Reacties