‘Vrijhandel moet samengaan met respect voor mensenrechten’

29-06-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Door de globalisering slinkt de autonomie van de staat, stelt de UNDP. In de 21ste eeuw zijn daarom niet alleen overheden meer verantwoordelijk voor bevordering van en respect voor mensenrechten. Er zijn meerdere actoren in het spel.

Multinationale ondernemingen en instellingen zoals de Wereldhandelsorganisatie (WTO) moeten ook zorgen dat hun beleid en activiteiten bijdragen aan de versterking van de rechten van de mens.

Het UNDP wil dat mensenrechten in al het internationaal geformuleerd handelsbeleid worden opgenomen. Nu wordt daar geen rekening mee gehouden. Maar, stelt het VN-Ontwikkelingsfonds, ontwikkeling gaat niet alleen over kapitaalsstromen en handel. Het gaat ook over sociale ontwikkeling. Mensenrechten zijn onlosmakelijk verbonden met ontwikkeling.

Afspraken en regels in de internationale handel zijn nu een soort lappendeken. Het rapport pleit daarom voor een economisch bestuur dat bijdraagt aan sociale rechtvaardigheid.

Zo moet er in handelsovereenkomsten rekening wordt gehouden met de negatieve effecten die er voor het welzijn van de mens. Daar hebben de WTO en multinationale ondernemingen een morele plicht.

Respect voor basale arbeidsnormen
Want internationale handelsverdragen hebben volgens het HDR ingrijpende gevolgen. Te denken valt aan werkloosheid en milieu-effecten.

Een ander voorbeeld betreft de internationale afspraken over Trips, de aan handel verbonden aspecten van intellectuele eigendomsrechten. Die drijven de prijs van medicijnen op. Belangrijke geneesmiddelen blijven zo buiten het bereik van de armen. Ook de bescherming van traditionele kennis van inheemse gemeenschappen is niet geregeld.

De UNDP wil dat de zogeheten Millennium-vergadering, de speciale zitting van de VN in september, de 500 belangrijkste ondernemingen van de wereld oproept zich uit te spreken voor het respecteren, bevorderen en het vervullen van mensenrechten en basale arbeidsnormen.

HDR2000 sluit aan bij de toenemende protesten tegen de negatieve effecten van vrijhandel op de allerarmsten en het milieu. Tijdens de Vrijhandelstop begin december in Seattle en tijdens de voorjaarsvergadering van Wereldbank en Internationaal Monetair Fonds in Washington verwoordden organisaties en actiegroepen van over de hele wereld die klacht.

Human Development Report 2000

Reacties