‘Vrijhandel leidt tot toenemende ongelijkheid’

22-11-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Niet de handel op zich is slecht, zei Murshed, toenemende ongelijkheid is het probleem. Verscherpte ongelijkheid kán samengaan met afname van armoede, als het algemene welvaartniveau stijgt. Maar het gevaar van ongelijkheid is dat het leidt tot conflict.

‘Kijk naar de 39 landen in conflict, inclusief Afghanistan, daar zijn ongelijkheden tussen de groepen fataal,’ vervolgde de Bengaal die ook is verbonden aan het Institute of Social Studies in Den Haag. Het veel gelijkere Zweden daarentegen is een welvarend land met het minste geweld.

De globalisering vergroot de wereldwijde kloof tussen arm en rijk. ‘Ooit hadden de rijken drie keer zoveel als de armen. Als gevolg van de globalisering is de kloof nu 73 keer zo groot,’ aldus Murshed. Hij gaf dan ook toe tégen globalisering te zijn.

De Bengaal zag ook weinig heil komen uit Qatar, waar de 142 landen van de WTO onderhandelden over vrijhandel. ‘Het enige goede is dat de ontwikkelingslanden een betere coalitie vormden. Dat is een eerste stap.’

Niet iedereen was zo negatief over Qatar. ‘Het glas is halfvol,’ concludeerde Eveline Herfkens. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking vond het een ‘schandaal’ dat de tarieven op textiel nog steeds bestaan (‘in 25 jaar tijd is er geen millimeter veranderd’) en dat er (nog) geen einde is gekomen aan de Europese exportsubsidies op landbouw. Maar ze was tevreden over de winst op het Trips-verdrag (‘ik heb een probleem nog nooit zo snel opgelost zien worden’) en de eensgezinde inbreng van Afrikaanse landen.

De arme landen zijn nu beter af, vond de minister. Vijf jaar geleden was het onderhandelingsproces ‘veel en veel erger’, toen er veel stukken niet openbaar waren. Nu kunnen arme landen voor advies ook aankloppen bij een WTO-rechtscentrum. Herfkens concludeerde: ‘Er moet een internationaal systeem zijn gebaseerd op regels, anders zijn de armste landen veel erger af.’

‘God sta ons bij, als dat vooruitgang is!’, kraaide Noreena Hertz, schrijfster van het boek The Silent Takeover en vooraanstaand persoon in de Tegenbeweging. Zij had in Qatar geconstateerd dat de onderhandelingen nog altijd ‘fundamenteel oneerlijk’ zijn. Arme landen worden ‘gemanipuleerd en getiranniseerd’. Bovendien waren er twee keer zoveel vertegenwoordigers uit de zeven rijke landen dan uit de 48 armste.

Toch is er geen alternatief, aldus Herfkens. ‘Beter uitgebuit dan uitgesloten, want dat is erger,’ is haar stelling. ‘Ik weet dat het een perverse keuze is, maar voor honderden miljoenen mensen is er geen andere keuze.’

Noreena Hertz vond die argumentatie verdacht veel lijken op de argumentatie waarmee slavernij in stand werd gehouden: ‘het is misschien vervelend, maar het wel beter voor jullie’.

Reacties