Vrije marktkrachten bestendigen burgeroorlog

13-06-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Rebellen redeneren rationeel en economisch op de mogelijkheden die zich op de markt aandienen. Niet altijd zijn irrationale etnische of religieuze geschillen de oorzaak van conflicten, menen Paul Collier en Anke Hoeffler, economen aan de Universiteit van Oxford.

Collier en Hoeffler onderzochten 152 landen over een periode van 30 jaar (1965-1995). Zij concludeerden dat landen die afhankelijk zijn van de export van ruwe, niet-verwerkte grondstoffen, zoals mineralen en koffie, vatbaarder zijn voor burgeroorlogen dan landen die daarvan niet of minder afhankelijk zijn.

Landen die voor meer dan 28 procent van hun nationale inkomen afhankelijk zijn van de export van grondstoffen hebben zelfs een vier keer zo hoge kans op een burgeroorlog.

De economische redenering is eenvoudig. ‘Rebellen moeten hun manschappen betalen zonder dat ze iets produceren. Dus moeten ze zich richten op een economische activiteit die niet verdwijnt als ze het plunderen’, zegt Collier, die tevens hoofd is van de afdeling Economische Onderzoek bij de Wereldbank. ‘Een natuurlijke hulpbron is zo’n economische activiteit. Dezelfde kenmerken die een grondstof belastbaar maken – het is op een plek te halen, het kan niet bewegen – maakt dat het eenvoudig is te roven.’

Eerder hebzucht dan ontevredenheid
Er zijn twee andere economische factoren die het ontstaan of het voortduren van een burgeroorlog bepalen. Landen die etnisch diverser zijn, hebben minder kans op een burgeroorlog dan landen die zijn verdeeld in twee of drie groepen. Dat komt omdat de economische kosten om een burgeroorlog te beginnen in een etnisch diverser land veel hoger zijn.

Is een burgeroorlog eenmaal beëindigd, dan is de kans dat de gevechten weer worden hervat zes keer hoger als een groot en relatief welvarend deel van de bevolking buiten het land leeft. Die bannelingen hebben het geld om de rebellen te steunen, zegt Collier. ‘Zo kunnen de opstandelingen zichzelf handhaven door de ‘wraak’ te verkopen tijdens de magere jaren van de vrede, als plundering van grondstoffen niet meer mogelijk is.’

Volgens de theorie van de Oxford-economen zou een burgeroorlog dus pas weer beginnen als de beloning voor de rebellen om een conflict te hervatten opweegt tegen de kosten.

De economen concluderen dat het eerder hebzucht is dan ontevredenheid dat de wortel is van veel gewelddadige conflicten binnen een land.

Reacties