‘Voortbestaan Afrika bedreigd door broeikaseffect’

09-04-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Mount Kenia (Kilimanjaro) aan zee: klimaatverandering in Afrika, zo heette het forum waar Akumu sprak over de negatieve gevolgen voor Afrika, dat van alle continenten het zwaarst getroffen zal worden. Verschillende landen worden geteisterd door droogte of juist overstromingen. Een minder dramatisch maar erg symbolisch effect van het broeikaseffect in Afrika is het feit dat de eeuwige sneeuwlaag op de top van de Keniaanse berg Kilimanjaro steeds verder smelt.

Vanuit ontwikkelingslanden wordt de evolutie van de politieke klimaatonderhandelingen met argusogen gevolgd. Dat is logisch stelt Akumu want deze landen dragen de zwaarste lasten als gevolg van de stijgende temperaturen: ‘Dat de VS hun engagementen niet meer willen naleven is gevaarlijk voor de wereld omdat de intensiteit en frequentie van de gevolgen van klimaatverandering toenemen. De sociale en economische kosten voor ontwikkelingslanden worden ondraaglijk.’

Van de reacties uit het Zuiden op het besluit van president Bush dringt maar weinig door tot het Noorden. Terwijl volgens Akumu de negatieve gevolgen in ontwikkelingslanden allang niet meer puur hypothetisch zijn. ‘Afrikaanse landen zouden samen landen uit het Noorden en dan vooral de VS moeten oproepen hun uitstoot van broeikasgassen omlaag te brengen. Het voortbestaan van ons continent is nog nooit zo bedreigd geweest.’ Ze somde enkele recente klimatologisch gerelateerde rampen voor haar land op.

El nino, droogte, ziekte en honger
Kenia worstelt nog steeds met de gevolgen van een energiecrisis veroorzaakt door extreme droogte. Tachtig procent van de energie wordt er met waterkrachtcentrales opgewekt. Door het wegblijven van regen, viel de energievoorziening nagenoeg stil. In 1997 en ’98 werd haar land geteisterd door zware overstromingen: ‘Dit had verwoestende effecten op infrastructuur, complete wegen werden weggespoeld, maar ook voor gezondheidszorg, landbouw en voedselzekerheid.’


Het zijn volgens Akumu voorbeelden van hoe het broeikaseffect de toch al moeizame economische ontwikkeling van Afrikaanse landen en hun strijd tégen armoede verder bemoeilijkt.

Akumu stelde dat de gevolgen voor de regio’s in Afrika weliswaar verschillen maar altijd ongunstig zullen uitpakken. In Noord-en Noordoost-Afrika zal de droogte erger worden, hetgeen leidt tot volksverhuizingen door een instortende voedselproductie en honger. In Oost- en Centraal-Afrika wordt droogte afgewisseld met zware regenval en overstromingen, hetgeen kan leiden tot het verspreiden van ziekten als malaria. In West-Afrika zal het vaak vochtiger worden met ernstige gevolgen voor de landbouw. Zuidelijk Afrika zal nog droger worden.

Het cynische van dit alles is volgens Akumu dat Afrika niet verantwoordelijk is voor de hoge concentraties broeikasgassen in de atmosfeer maar er wel de zwaarste consequenties van moet dragen: ‘Er is berekend dat als elke wereldburger evenveel broeikasgassen zou mogen uitstoten, de VS hun uitstoot met 90 procent moeten terugbrengen en de emissie Afrikaanse landen met gemiddeld 1000 procent zou mogen stijgen.’

Akumu stelt vast dat het bewustzijn in Afrika zelf desondanks niet bijster groot is. ‘De reacties in Afrika zijn geïsoleerd in een zee van onwetendheid.’Afrikaanse overheden hebben de handen vol aan allerlei andere prangende maatschappelijke en sociaal-economische problemen. Ook ontbreken financiële middelen om de economische ontwikkeling op ecologische wijze te sturen, door bijvoorbeeld de nieuwste, schone technologie te gebruiken.


Uitstel is duur
Akumu: ‘In de internationaal aanvaarde Climate Change Convention staat dat westerse landen met bijkomende middelen moeten bijdragen aan een adaptatiefonds voor ontwikkelingslanden. De oprichting van zo’n fonds is dringend nodig en bijdrage zou verplicht moeten zijn.

Dick Benschop, staatssecretaris voor Europese Zaken, beaamde deze noodzaak. Nederland draagt via de milieubegroting en de ontwikkelingsbegroting in totaal 200 miljoen gulden per jaar bij. Dat geld gaat naar energiebesparingsprojecten, hulp om landen aanpassingsmaatregelen te laten treffen en overdracht van kennis en technologie. Benschop: ‘Er is uitgerekend dat tegen 2005 jaarlijks een miljard dollar nodig is. Dat moet op zich realiseerbaar zijn, mits iedereen ook meebetaalt. Dat gebeurt nu nog niet.’

De Keniaanse stelt dat de economische en sociale ontwrichting van landen ook zal leiden tot politieke instabiliteit en meer conflicten. Akumu: ‘De Amerikaanse overheid moet begrijpen dat dit op een gegeven moment ook voor hen een veiligheidskwestie kan worden.’

Ook noemde Akumu een financieel argument: ‘Het is veel goedkoper om klimaatverandering nu aan te pakken dan over een paar jaar. Verschillende herverzekeringsmaatschappijen zoals Munich-re, Suisse-re en Lloyds hebben voorspeld dat de schadeposten door klimaatverandering spoedig het bruto nationaal product van de hele wereldgemeenschap zal overstijgen, en niet te behappen zullen zijn voor noch verzekeringsmaatschappijen noch nationale overheden.’





VN-Panel voor klimaatverandering (IPCC)
Kaart met gevolgen broeikaseffect
Kaart met gevolgen broeikaseffect
Kaart met gevolgen broeikaseffect

Reacties