Vietnam: Toeristen kopen massaal geplunderde grafbeeldjes

15-07-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Eeuwenoude tradities komen in Vietnam steeds meer onder druk te staan. De massale toestroom van toeristen doet daar een schepje bovenop. Zij kunnen in de souvenirwinkels in de Vietnamese hoofdstad beeldjes kopen die volgens de eigenaar honderd jaar oud zijn en mee mogen voor slechts 800.000 dong (53 euro).

Dat de beeldjes komen uit de geschonden graven in de Centrale Hooglanden zal je niet zomaar vernemen uit de mond van een verkoper.

Een ambtenaar van het ministerie van Cultuur en Informatie in de Daklak provindie bevestigt dat sinds het begin van dit jaar al een honderdtal beelden verdwenen is. Op hun proces bekenden twee betrapte grafschenners dat ze de opdracht hadden gekregen zoveel mogelijk beelden te verzamelen ‘omdat ze heel populair zijn bij toeristen’.

Geestenwereld

Voor de families van de overledenen vormen de verdwijningen een drama. Y Sieu Djoai uit Daklak legt uit: ‘Als een familie zo'n beeld verliest dan moeten ze een ceremonie houden om de doden om vergiffenis te smeken. Ze geloven dat er anders erge dingen gaan gebeuren. Bijna elke dag komt er iemand klagen dat er een beeld gestolen is.’

De mensen van de Centrale Hooglanden geloven dat wanneer iemand sterft, zijn ziel naar de geestenwereld vertrekt, tot hij mag terugkomen als mens. De beelden bewaken en begeleiden de doden terwijl ze in de geestenwereld vertoeven. Ook drukken ze de liefde uit die de levenden voor hen voelen. Elk beeld wordt gesneden tijdens een feest dat het vertrek van de dode symboliseert en dat de breuk van alle relaties met de dode betekent.

Tot op de dag van vandaag vertrouwt de lokale bevolking het snijden van deze grafbeelden toe aan traditionele artiesten, die met een eenvoudig mes afbeeldingen snijden in hardhout. De gesculpteerde voorstellingen tonen mensen aan het werk, maar ook dieren, auto's en zelfs vliegtuigen.

De beeldentraditie wordt echter niet alleen bedreigd door dieven en toeristen. Het hardhout dat de beelden zo duurzaam maakte, raakt stilaan uitgeput. De ambachtslieden moeten tegenwoordig zachter hout gebruiken, dat veel sneller breekt en rot. Het ambacht zelf, dat vroeger van generatie op generatie werd doorgegeven, sterft ook langzaam uit.

De patriarch van een dorp in Gia Lai, Dinh Y Dep, klaagt: ‘De jongeren worden door nieuwe dingen aangetrokken en verwaarlozen het voortzetten van de tradities.’ Y Sieu Djoai zelf geeft toe dat zijn zoon het belang van de voortzetting van de houtsnijkunst niet inziet. Deze 21-jarige die nu als toeristische gids werkt, zegt: ‘Waarom zouden we een graf versieren? De dood is het einde.’

Reacties