Verwarring over implicaties afspraken Doha

29-11-2001
Door: OneWorld Redactie

De ministeriele conferentie van de WTO in Qatar werd op 14 november afgesloten met een ministeriele verklaring van tien pagina’s. Onmiddellijk daarna begonnen de discussies over wat die verklaring nu precies inhield. Naast de verklaring zelf, was er ook nog een begeleidende tekst van de voorzitter van de vergadering, waarin ontwikkelingslanden een en ander beloofd kregen, maar waarvan de status tot op heden onduidelijk is. En dan is er nog de zogenaamde ‘waiver’ over de Cotonou-afspraken, waarvoor hetzelfde geldt. Ondertussen blijft even onduidelijk of er nu vastgelegd is dat er een ‘nieuwe ronde’ plaats zal vinden, of niet. De tekst is cryptisch en voor meerdere uitleggen vatbaar. NRC-Handelsblad recenseerde het akkoord onder de kop “Iedereen kan er in lezen wat hij wil”. Voer voor exegeten dus…

Terwijl veel westerse politici en media terugkwamen met het verhaal dat de afspraken van Doha aan alle kanten positief gezien moesten worden, niet in het minst voor de ontwikkelingslanden, komen er vanuit vele ngo’s en ontwikkelingslanden tamelijk negatieve kanttekeningen. Een van de ‘winstpunten’ van Doha zou het punt van de toegang tot medicijnen voor ontwikkelingslanden zijn. Maar de Nederlandse organisatie voor Medische Ontwikkelingssamenwerking WEMOS, die in de persoon van Nicole Metz in Qatar aanwezig was, heeft al gewezen op de beperkte waarde van die afspraken. De tekst in de verklaring is vaag, en bestendigt in feite weinig meer dan de oude situatie, waarin ontwikkelingslanden al rechten hadden om voor bepaalde medicijnen de TRIPS-afspraken te omzeilen. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de ‘waiver’ over de Cotonou-akoorden (die voormalige coloniën een voorkeursbehandeling toestaat wat markttoegang bij hun voormalige colonisatoren betreft).

Naast kritisch commentaar op de inhoud van het akkoord, vallen ook nu weer veel meldingen te lezen van het onder druk zetten en manipuleren van ontwikkelingslanden om akkoord te gaan met de voorstellen. Kritiek van ontwikkelinglsanden over de ondemocratische procedures werd in Seattle een breekpunt van de onderhandelingen. Maar in Qatar bleek dat er niet veel veranderd was. De ‘green rooms’ van Seattle waren veelal vervangen door weinig minder ondoorzichtige en ondemocratische werkgroepen, met machtige voorzitters en groepen van ‘vrienden van de voorzitter’ die bepaalden wie er wel en niet mocht meepraten. Ook zijn regeringen direct onder druk gezet door de VS omdat hun onderhandelaar in Qatar teveel dwars lag tegen voorstellen van de VS.

Milieudefensie heeft, in navolging van de overkoepelende Friends of the Earth, een tamelijk vernietigend oordeel geveld over de implicaties voor het milieu van de Doha-afspraken.

Ook vanuit de vakbeweging is teleurgesteld gereageerd, bijvoorbeeld door het IVVV (zie www.icftu.org.

Reacties op de afspraken worden verzameld op websites van wtowatch (http:/www.wtowatch.org) en het Third World Network (http://www.twnside.org.sg/). Ook de moeite van het lezen waard is een eerste analyse van de Britse ontwikkelingsorganisatie CAFOD (www.cafod.org.uk/policy)

Het akkoord van Doha
Commentaar milieudefensie
Commentaar milieudefensie
Commentaar milieudefensie

Reacties