Veel scepsis over mondiale aanpak aids

16-05-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Vrijdag werd bekend dat de VN-organisatie voor aidsbestrijding, UNAIDS, een akkoord bereikte met de vijf grote farmaceutische producenten van de meest gebruikte medicijnen tegen HIV en aids. Ze verklaarden zich bereid om hun medicijnen goedkoper aan te bieden in ontwikkelingslanden.

Met UNAIDS werd overeengekomen dat de goedkope medicijnen alleen worden verstrekt via UNAIDS-projecten, waar onder meer ook preventie aan bod komt.

De farmaceutische bedrijven zouden bereid zijn om hun prijzen met 80 tot 90 procent te verlagen. UNAIDS en maatschappelijke organisaties als AzG zetten hen al langer onder druk om dit te doen.

AzG noemt het ‘een overwinning’ dat er serieus wordt gepraat over een drastische prijsverlaging. Maar de hulporganisatie is uiterst sceptisch. Dr. Bernard Pécoul van de artsenorganisatie vindt de overwinning ‘eerder een olifant die een muis baart’.

Hij stelt dat het ontbreekt aan concrete toezeggingen van farmaceutische bedrijven, landelijke overheden en internationale donoren. De artsenorganisatie vreest dat de concerns eieren voor hun geld kiezen en de vooral wereldmarkt in handen willen houden.

De overeenkomst tussen de VN en de farmaceutische industrie houdt volgens AzG ‘geenszins een verbetering in van de rechten van landen om goedkope, hoogwaardige medicijnen te produceren of in te voeren, wat een belangrijke bijdrage zou leveren tot een lange-termijnoplossing voor een betere beschikbaarheid van essentiële geneesmiddelen’.

De organisatie pleit allang voor het toestaan van een productie in licentie van bestaande, efficiënte maar gepatenteerde medicijnen. Farmaceutische bedrijven houden volgens een AzG-onderzoek al langer rekening met lokale markten. De aparte prijzen voor Afrikaanse landen zijn in die zin niet uitzonderlijk. De prijs van het aidsremmende medicijn AZT bijvoorbeeld verschilt van land tot land. In Nederland is het middel twee keer zo duur als in de Verenigde Staten.

Bedrijven bang om marktaandeel te verliezen
In een commentaar schreef NRC Handelsblad dat de stap van de farmaceutische bedrijven eerder is ingegeven door de angst marktaandeel te verliezen dan altruïstische overwegingen. Vooral zuidelijk Afrika is een belangrijke groeimarkt. Ruim 80 procent van alle aids-doden valt in de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara. Eind 1999 waren er wereldwijd 33 miljoen mensen HIV-besmet, waarvan 23 miljoen Afrikanen.

AzG vreest dat de vijf grote bedrijven door de VN-overeenkomst alleen maar meer grip krijgen op de markt voor aidsmedicijnen. Het kan een rem vormen op de productiecapaciteit van medicijnen in ontwikkelingslanden zelf.

Een eerdere overeenkomst tussen de farma-concerns en UNAIDS leidde volgens AzG slechts tot minimale prijsverlagingen. Een prominente arts uit Uganda die zich met aidsbestrijding bezighoudt, meldde AzG dat de prijzen van medicijnen die via deze overeenkomst worden geleverd zelfs hoger liggen dan die van lokale apotheken.

Het kan ook anders, stelt AzG. De organisatie verwijst naar Brazilië waar de anti-retrovirale medicijnen zelf worden geproduceerd. De prijs op de binnenlandse markt daalt daardoor van tienduizend dollar per jaar naar duizend dollar. Politiek engagement en hoogwaardige eigen productie van medicijnen hebben geleid tot een enorme verbetering in de beschikbaarheid van geneesmiddelen.

meer lezen over UNAIDS

Reacties