Tweede Saddam-proces is een complexe zaak

21-08-2006
Door: Sebastiaan Gottlieb
Bron: Wereldomroep

Het proces over de Anfal-campagne, dat genoemd is naar het hoofdstuk 'Anfal' in de Koran en 'buit' betekent, is veel omvangrijker dan de Dujail-zaak.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) is daarom bang dat de rechtbank in Bagdad niet in staat is een rechtvaardig proces over deze gecompliceerde zaak te voeren. Volgens Nehal Bhuta van HRW bestaat er voldoende bewijsmateriaal om genocide aan te tonen, maar is de rechtbank onvoldoende uitgerust om het proces tot een goed einde te brengen. 'Niemand in Irak heeft eerder zo'n zaak behandeld waardoor het gemakkelijk verkeerd kan aflopen, bijvoorbeeld door procedurele fouten of een slechte presentatie.'

Gifgasaanvallen

Volgens schattingen zijn er bij de Anfal-campagne zo'n 180 duizend Koerden vermoord. Een groot aantal mensen is omgekomen bij gifgasaanvallen van het Iraakse leger. De beruchte aanval met gifgas op het stadje Halabja waarbij vijfduizend mensen omkwamen, valt overigens niet onder dit proces en zal later apart worden behandeld.
 
De massamoord op de Koerden begon in 1986 nog tijdens de Irak-Iran oorlog en kende zijn hoogtepunt in 1988. De hele operatie stond onder leiding van Ali Hassan al Majid, de neef van Saddam, ook wel bekend als 'Ali Chemicali'. In opdracht van al Majid werden in veel dorpen massa-executies uitgevoerd en verdwenen er tienduizenden mensen spoorloos, onder wie veel ouderen, kinderen en vrouwen. Van een aantal dorpen is zelfs de gehele bevolking verdwenen. Ook werden zo'n drieduizend dorpen met de grond gelijk gemaakt; scholen, moskeen en elektriciteitscentrales werden compleet vernietigd. Evenals boomgaarden, landbouwgronden en waterbronnen.

Op veel plaatsen werden willekeurig mensen gearresteerd, omdat zij zich in verboden gebied zouden bevinden, hoewel het hun eigen land en huizen betrof. Maandenlang werden ze onder erbarmelijke omstandigheden opgesloten zonder aanklacht, alleen op verdenking van sympathie voor de Koerdische oppositie. Honderden stierven in gevangenschap als gevolg van ziektes en ondervoeding.
 
Dujail-zaak

Volgens openbaar aanklager Jafar Al-Musawi hebben tientallen slachtoffers van de Anfal-campagne inmiddels een eis tot schadevergoeding ingediend. Al-Musawi ziet geen probleem in het feit dat het Anfal-proces begint voordat er een uitspraak is gedaan in de Dujail-zaak. Als Saddam daarvoor tot levenslang wordt veroordeeld, zal hij gewoon aanwezig zijn bij het Anfal-proces. Maar wanneer Saddam ter dood wordt veroordeeld, moet de straf - als die in hoger beroep wordt bevestigd - binnen dertig dagen worden voltrokken, aldus Al Musawi.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de Wereldomroep

Reacties