Tsunami treinwrak zaait verdeeldheid in Srilankaans dorp

18-10-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

De zeebries heeft de stank van rottende lijken verdreven, maar de verwrongen stalen zitjes en bagagerekken roepen nog altijd de verschrikking van 26 december 2004 op. De drie wagons maakten deel uit van een lange, overvolle trein die de tsunami op tweede kerstdag tegen een huizenrij in het dorp Perelyia smakte. Ongeveer 1500 reizigers kwamen om in het kolkende water dat het wrak overspoelde.

De Srilankaanse spoorwegen lieten de vernielde wagons liggen als eerbetoon aan de onfortuinlijke reizigers en aan alle andere slachtoffers van de ramp.

Toegangsbewijzen

Sinds begin september moeten bezoekers betalen om het indrukwekkende tafereel te kunnen zien. Een groep van ondernemende dorpsbewoners heeft bij de toegang een stalletje opgericht waar ze toegangsbewijzen verkopen. 'We hebben een vereniging opgezet; we zamelen geld in voor het dorp', zegt Peter Dharamadasa, een zelfbenoemde dorpschef.

De overblijfselen van de dodentrein lokken meer bezoekers dan verwacht. Buitenlandse hulpverleners, toeristen en pelgrims op weg naar de nabijgelegen heilige stad Kataragama nemen er allemaal een kijkje. Avontuurlijk ingestelde bezoekers wringen de verbogen deuren open om een beeld te krijgen van het verwoeste interieur van de wagons.

Volgens Dharamadasa heeft de ticketverkoop in één maand tijd al vijfduizend euro opgeleverd. Hij blijft vaag over de bestemming van al dat geld. Hij mompelt iets van het herstellen van een tempel en hulp voor dorpelingen bij begrafenissen.

Ongeluk

'Hij helpt helemaal niemand buiten zichzelf', fulmineert Anthony Karunawathie, een andere inwoner van Perelyia. Hij wijst naar een nieuw huis dat Dharamadasa op amper vijftig meter van de wagons aan het bouwen is. Karunawathie neemt er vooral aanstoot aan dat Dharamadasa een monnik inhuurde om zijn winstgevende activiteit te laten inzegenen. Samen met andere dorpelingen vindt Karunawathie dat de wrakken best weggehaald worden. Ze zijn lelijk en brengen misschien wel ongeluk, vinden zij. Bovendien krijgen de inwoners van Perelyia de naam dat ze geld verdienen aan de doden.

Ook K. Somasiri, een andere inwoner van Perelyia, is ervoor dat de wrakken worden weggehaald. 'Maar als dat gebeurt, is het hier oorlog', voorspelt hij. Zelf kreeg hij een pak slaag toen hij een keer te vaak herhaalde dat de kaartverkoop bij de wagons het dorp een slechte reputatie bezorgde.

Niet alleen Dharamadasa vaart wel bij de interesse die het treinwrak opwekt. Net om de hoek kunnen bezoekers hun emoties wegspoelen in het nieuwe Tsunami Café. 'Wat moeten we doen: we zijn onze huizen kwijt en zitten zonder werk. Bovendien wordt de overheidshulp wordt slecht verdeeld', zegt Susila, die even verderop woont en als bedelaar geld aan de toeristen probeert te verdienen. 'Er is toch niets verkeerds aan om hulp te vragen?'

De voorstanders van het behoud van de wagons staan sterk. Het plaatselijke bestuur waaronder Perelyia valt, vroeg de Srilankaanse spoorwegen al in april de wrakken weg te halen, maar dat gebeurde niet.

Bedelaars

Experts zeggen dat Perelyia niet mag klagen over de hulp die het dorp kreeg na de tsunami. Maar de inwoners leggen weinig initiatief aan de dag om op eigen kracht een nieuwe start te nemen. 'De trein heeft van Perelyia een dorp van bedelaars gemaakt,' klaagt de activiste A. Chandrika.

De Srilankaanse niet-gouvernementele organisatie Help-O zegt niet genoeg kandidaten te kunnen vinden in het dorp voor programma's die vrouwen helpen zelf een inkomen te verwerven. Een andere groep, Hela Saranaya, is teleurgesteld omdat er nauwelijks dorpelingen te motiveren zijn voor de productie van stenen waarmee nieuwe huizen kunnen worden gebouwd.

Ironisch genoeg liggen de wrakken op de monding van een kanaal dat overvloedig regenwater moet afvoeren naar de zee. Als de moessonregens bijzonder hevig uitvallen, kan de winstgevende herinnering van de tsunami Perelyia en zijn buurdorpen met een nieuwe ramp opzadelen.

Reacties