Millenniumdoelen: Moedersterfte blijft zorgenkindje

08-07-2014 Bron: OneWorld
Nog maar 1,5 jaar te gaan en dan moeten de millenniumdoelen zijn bereikt. De Verenigde Naties publiceerden gisteren het jaarlijkse rapport over de voortgang. Conclusie: het terugdringen van de wereldwijde armoede verloopt op schema. Is dit te danken aan de opkomst van China of zijn er elders ook successen geboekt?
Achtergrond – 

Volgens het rapport is er veel vooruitgang geboekt. In de afgelopen 20 jaar is de kans dat een kind sterft voor de leeftijd van vijf jaar bijna gehalveerd; wereldwijd is moedersterfte gedaald met 45 procent; naar schatting werden 3,3 miljoen sterfgevallen door malaria voorkomen en is het doel om toegang tot veilig drinkwater te verbeteren behaald. Als de huidige trends zich voortzetten, dan zijn meer doelen binnen handbereik, aldus het rapport.

Tandje erbij
Er is ook minder goed nieuws. Zo is de voortgang in het terugdringen van honger de laatste tien jaar vertraagd. Er moet volgens de VN echt een tandje bij om het deel van de wereldwijde bevolking dat honger lijdt te halveren. In 2012 was een kwart van de kinderen onder de vijf jaar chronisch ondervoed; een hele verbetering ten opzichte van 1990 toen 40 procent ondervoed was. Maar het rapport stelt dat het onacceptabel is dat nog altijd 162 miljoen kinderen onvoldoende te eten krijgt. Ook sterven er nog veel kinderen voor hun vijfde levensjaar: tussen 1990 en 2013 ging het sterftecijfer met 45 procent omlaag; van 90 naar 48 doden per 1.000 kinderen in 2002. Dit is nog steeds een schrikbarend hoog aantal, vooral omdat de meeste kinderen sterven door ziekten die voorkomen hadden kunnen worden zoals longontsteking, diarree en mazelen.  

Gebrek aan data
Een belangrijke kanttekening die het rapport zelf aangeeft is dat er van veel landen geen betrouwbare data beschikbaar is. Zo hebben veel landen in Sub-Sahara Afrika geen goede bevolkingsregisters. Geschat wordt dat 230 miljoen kinderen onder de vijf jaar (één op de drie!)  nooit geregistreerd zijn. Ook ontbreken er veel gegevens over het aantal mensen met malaria.

Zorgenkindje
Net als in de voorgaande rapporten is het terugdringen van de moedersterfte een ‘zorgenkindje’. Het sterftecijfer daalde van 380 naar 210 per honderdduizend geboorten. Toch is ook dit  nog steeds een hoog aantal en is het in bijna alle regio’s nog niet gelukt om de moedersterfte met driekwart terug te dringen (Millenniumdoel 5). Daarnaast heeft 1 miljard mensen wereldwijd geen toegang tot een toilet. “Het bereiken van de wereldwijde doelstelling om moeder- en kindersterfte te verminderen en de toegang tot sanitaire voorzieningen te verbeteren, glipt tussen onze vingers door”, zo stellen de VN.

China loopt voor, Sub-Sahara Afrika blijft achter
Wat vooral opvalt zijn de grote regionale verschillen. De gemiddelde wereldwijde halvering van de armoede waar de VN zo enthousiast over is, is vrijwel geheel te danken aan China (zie figuur 1 & 2). Bij bijna alle doelen loopt Sub-Sahara Afrika achter. Volgens de Wereldbank is het onwaarschijnlijk dat in Sub-Sahara Afrika de extreme armoede wordt gehalveerd (Millenniumdoel 1). In tegenstelling tot veel andere regio’s is er in Sub-Sahara Afrika ook weinig voortgang geboekt in het tegengaan van ondervoeding. Verwacht wordt dat slechts één doel behaald wordt; het tegengaan van de verspreiding van hiv/aids. Ook in Zuid-Azië en Oceanië moet er nog veel gebeuren om de doelen te bereiken. Afgaand op de laatste cijfers ziet het er niet naar uit dat het gaat lukken om het aantal mensen dat honger lijdt te halveren.

 

Arme landen krijgen minder hulp
Na twee magere jaren, bereikte het hulpbudget in 2013 een record van 134,8 miljard dollar. Maar de hulp is verschoven; weg van de armste landen die het meest achterlopen in het bereiken van de millenniumdoelen.

Zorg om het milieu
Het verzekeren van een duurzaam milieu is het zevende millenniumdoel en in de nieuwe set doelen die vanaf 1 januari 2016 in zullen gaan zal er meer aandacht voor duurzaamheid komen. Het rapport stelt dat grote milieudreigingen aanhouden zoals grootschalige ontbossing (tussen 2000 en 2010 ging er jaarlijks 13 miljoen hectare bos verloren) en het schaarser worden van hernieuwbare waterbronnen. Ook is de mondiale uitstoot van C02 sinds 1990 met 50 procent toegenomen.

Eindsprint
Om de eindsprint te halen hebben we volgens secretaris-generaal Ban Ki-moon gedurfde en gerichte actie nodig. De aandacht moet uitgaan naar regio’s die achterblijven. We moeten niet tevreden zijn met vooruitgang in China alleen. Samenwerking tussen overheden, het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven is nodig om de ambitieuze doelen wereldwijd te behalen. Dat is de manier om een goede basis te leggen om ook na 2015 armoedebestrijding serieus te blijven aanpakken, aldus Ban Ki-Moon.

Edith van Ewijk

Edith van Ewijk is senior onderzoeker bij Kaleidos Research, onderdeel van...

Lees meer van deze auteur >
Michelle van Geffen

Michelle van Geffen werkt als onderzoeker bij het NCDO en richt zich vooral...

Lees meer van deze auteur >
Rosalie de Bruijn

Rosalie de Bruijn is programmamaker bij OneWorld. Ze houdt zich bezig met het...

Lees meer van deze auteur >

Reacties