Tien vragen over schone lucht

28-04-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

1. Wat houdt het EU-beleid voor schone lucht in?

De Europese Unie heeft diverse richtlijnen ingevoerd en strenge grenswaarden opgesteld voor de concentraties van onder meer stikstof, zwavel, lood en fijne stofdeeltjes zoals roet in de lucht. Ook heeft de EU bijvoorbeeld productnormen opgesteld voor voertuigen en brandstoffen.
De richtlijnen zijn bedoeld om de luchtkwaliteit in Europa beschermen en zo nodig te verbeteren. Lidstaten van de EU moeten deze richtlijnen overnemen in hun nationale wetgeving.

2. Wat zijn de belangrijkste veroorzakers van luchtverontreiniging?

De grote veroorzakers van luchtverontreiniging zijn auto's, industrie en vliegtuigen. Vooral rond verkeersknooppunten zoals de Randstad is de luchtkwaliteit slecht.

3. Welke gevolgen heeft de slechte luchtkwaliteit voor de gezondheid?

Luchtvervuiling is een bedreiging voor de gezondheid van mensen. Astmapatiënten ondervinden extra last als lucht vervuild raakt.  Steeds meer mensen en vooral kinderen krijgen last van astma, ademhalingsproblemen en andere ziekten aan de luchtwegen.

4. Wat zijn de gevolgen voor het milieu?

Niet alleen mensen, maar ook planten en dieren hebben te lijden van luchtvervuiling. Bovendien is luchtverontreiniging door uitlaatgassen een van de oorzaken van opwarming van de aarde, het zogenaamde broeikaseffect. Daarom is er bijvoorbeeld sinds 2002 ook een Europese richtlijn voor de concentratie van ozon in lucht.

5. Waaruit bestaat het Nederlandse beleid ten aanzien van schone lucht?

Nederland moet zich als EU-lidstaat houden aan de Europese regelgeving. Deze regelgeving schrijft onder meer voor hoeveel luchtvervuilende stoffen vanaf 2010 mogen worden uitgestoten. Voor Nederland liggen de normen jaarlijks op 50 ton zwaveldioxide, 260 kiloton stikstofoxiden, 128 kiloton ammoniak en 185 kiloton vluchtige organische stoffen (combinatie van stikstofoxiden en koolwaterstoffen).
De Nederlandse overheid heeft zich eraan verplicht met deze grenswaarden rekening te houden als zij besluiten neemt over bijvoorbeeld de bouw van woonwijken of de aanleg van nieuwe wegen.

6. Haalt Nederland die normen?

Voor fijne stofdeeltjes is een norm voor 2005 vastgesteld die Nederland in ieder geval niet haalt. Volgens onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft Nederland daarop ook minder grip. Een groot deel is aanvoer van zeezout met westenwind en een ander aanzienlijk deel is afkomstig van de Belgische en Duitse industrie.

De kans dat Nederland vanaf 2010 de Europese norm voor stikstofoxide haalt, is gering. Zonder extra maatregelen zou Nederland in 2010 130 'hotspots' tellen waar de normen structureel worden overschreden.

7. Wat gaat Nederland daaraan doen?

De Europese afspraken met betrekking tot het terugdringen van de uitstoot van uitlaatgassen zijn al in 1999 gemaakt. Tot nu toe heeft Nederland te weinig resultaat geboekt. Het Nationaal Besluit Luchtkwaliteit dat Nederland begin 2005 heeft opgesteld moet daarin verandering brengen.

8.  Wat houdt dit luchtkwaliteitsplan in?

Volgens de regering leveren maatregelen aan de bron het meeste rendement op, zoals schonere voer- en vaartuigen, minder vervuilende industrie en landbouw. Zo stelt het kabinet voor om fiscaal te stimuleren dat nieuwe vrachtwagens met schonere motoren worden gebouwd. Ook voor roetfilters bij nieuwe dieselpersonenauto's zal belastingaftrek plaatsvinden. Er komt ook een subsidieregeling voor schonere motoren voor de binnenvaart. In de landbouw wil de regering onderzoeken of de emissie van fijne stofdeeltjes uit stallen kan worden beperkt.

9. Is dit plan de oplossing?

Helaas nog niet. Neem de roetfilters; volgens het RIVM duurt het zo'n tien jaar voordat het effect van deze maatregel merkbaar wordt. Dit is jammer omdat het roetfilter een behoorlijke invloed lijkt te hebben op de uitstoot van fijne stofdeeltjes. Uit onderzoek van de ANWB blijkt namelijk dat het invoeren van roetfilters bij bestaande dieselauto's ervoor zorgt dat 90 procent van de roet- en stofdeeltjes die worden uitgestoten, niet in de lucht terecht komt.

Staatssecretaris Van Geel van Milieu heeft zelf al aangegeven dat de extra maatregelen onvoldoende zijn om alle normen van 2010 te halen. Het RIVM heeft dat deze week nog eens bevestigd. Nederland gaat in Brussel ervoor pleiten dat zeezout uit de norm voor fijne stofdeeltjes wordt gehaald, maar zelfs dat zal weinig helpen. Daarom wil de regering ook inzetten op de beperking van uitlaatgassen, zoals door de invoering van roetfilters.

10.  Wat wil de regering verder doen aan de beperking van uitlaatgassen?

Van Geel zegt wel aan een verhoging van de prijzen voor dieselbrandstof te willen. Dat idee werd woensdag in de Tweede Kamer al door de LPF en regeringsfracties van CDA en VVD tegengehouden. De PvdA pleit onder meer voor een kilometerheffing. Het CDA wil dat het gebruik van biobrandstof wordt gestimuleerd. Van Geel denkt verder aan verlaging van de gemiddelde snelheid naar 80 kilometer bij verkeersknooppunten zoals nu al op de A13 gebeurt. En minister Peijs van Verkeer heeft ingezien dat ze haar plan om de maximumsnelheid hier en daar te verhogen van 100 naar 120 km/u maar beter even in de ijskast kan zetten.

Reacties