Tien vragen over het Kyoto Protocol

16-02-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

1. Wat is het Kyoto Protocol?

Het Kyoto Protocol is een internationaal verdrag dat de uitstoot van broeikasgassen terug moet dringen. Deze gassen zijn (mede)verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde.  Het Kyoto Protocol kwam in 1997 tot stand, op een klimaatconferentie in Kyoto.

2. Wat zijn de doelstellingen van het Kyoto Protocol?

In de periode 2008-2012 moet de mondiale uitstoot van broeikasgassen met gemiddeld 5,2 procent worden teruggedrongen in vergelijking met 1990. Voorlopig werd afgesproken dat de geïndustrialiseerde landen, opgesomd in de zogenaamde Annex I-lijst, deze doelstelling bereiken. Verschillende landen moeten verschillende doelen halen. De VS moeten hun uitstoot verminderen met 7 procent, Japan met 6 en Europa met 8 procent.
De Kyoto-overeenkomst treedt pas in werking als 55 landen die gezamenlijk goed zijn voor minstens 55 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, het verdrag ratificeren. Omdat de VS als grootste vervuiler is afgehaakt, moesten alle andere grote geïndustrialiseerde landen wel meedoen. Pas toen Rusland in november 2004 besloot het verdrag te ratificeren, kon het verdrag 90 dagen later in werking treden. De datum van inwerkingtreding werd gesteld op 16 februari 2005.

3. Wat is het IPCC?  

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) verzamelt sinds 1988 namens de Verenigde Naties al het wetenschappelijk onderzoeksmateriaal rond het broeikaseffect. Dit orgaan publiceert regelmatig een evaluatie van al dat materiaal.

4. Wat zijn broeikasgassen?  

De aarde straalt warmte uit. Voor een deel wordt dat door de natuurlijke broeikasgassen in de atmosfeer vastgehouden. Broeikasgassen, waaronder kooldioxide, laten wel zonnestralen door, maar houden van de aarde terugkaatsende warmte tegen. Is die concentratie broeikasgassen te groot, dan kan de warmte vanaf de aarde moeilijker weg en stijgt de temperatuur.

Het gaat vooral om kooldioxide (CO2), een gas dat ontstaat bij de verbranding van fossiele brandstoffen als olie, aardgas en kolen. CO2 is een gas dat in de natuur ook voorkomt, maar de uitstoot ervan is sinds de industriële revolutie flink toegenomen. Methaan (CH4) is een ander belangrijk broeikasgas. Methaan komt ook in de natuur voor, maar de uitstoot ervan neemt flink toe door de grootschalige veeteelt, vuilstortplaatsen en rijstbouw. Daarnaast speelt in mindere mate ook lachgas (N2O) een rol. Dat komt vrij bij verkeer en mestproductie. Een vierde type gassen waarvan de uitstoot het broeikaseffect versterkt, zijn de fluorverbindingen als HFK's en PFK's. Die worden gebruikt voor koelsystemen, piepschuim en schoonmaakmiddelen.

5. Bestaat er wel zoiets als klimaatverandering? 

Dat het klimaat verandert, is bewezen. Maar of dit komt door toedoen van de mens of dat het om een natuurlijk fenomeen gaat, daarover verschillen de meningen. Ook het leven in oceanen speelt bijvoorbeeld een rol. Bacteriën zorgen voor methaan-uitstoot. De uitbarsting van vulkanen zorgt voor enorme CO2-uitstoot. Maar de drastisch gestegen consumptie van energie door de mens wordt door veel wetenschappers als de grootste oorzaak gezien.

6. Welke sectoren veroorzaken de meeste uitstoot van kooldioxide?  

Dat zijn vooral industrie, de energiesector en het verkeer.

7. Wat betekent ruilhandel in emissierechten, ofwel emissiehandel?  

Elk land heeft een plafond aan hoeveel CO2 het mag uitstoten. Ontwikkelingslanden hebben vaak nog veel ruimte over. Hun emissierechten kunnen zij verhandelen met rijke landen. De mondiale handel zou een waarde van naar schatting 120 miljard dollar vertegenwoordigen. Het is een methode om de nationale uitstoot te reduceren zonder maatregelen in eigen land te hoeven nemen.

8. Worden de Kyoto-doelen gehaald?

Een aantal landen realiseert meer CO2-reductie dan afgesproken. Andere landen produceren juist ieder jaar meer CO2. Volgens een lijst die persbureau Reuters woensdag publiceerde staan Spanje en Portugal het verst af van de doelstelling.  Duitsland en Groot-Brittannië zijn er wel in geslaagd hun CO2-emissies flink terug te dringen. De Europese Unie in zijn geheel heeft volgens deze cijfers in 2002 een reductie van 2,5% behaald ten opzichte van 1990.

9. Wat betekent Clean Development Mechanism?

Rijke landen die in Derde-Wereldlanden projecten van schone technologie financieren, mogen de CO2-reductie die daarbij behaald wordt laten meetellen in hun eigen land. Dit is een van de methoden om de nationale uitstoot te reduceren zonder maatregelen in eigen land te hoeven nemen.

10. Wat kun je als gewone consument doen tegen het broeikaseffect? 

Besparen op energieverbruik. Dit kan door gebruik van energiezuinige apparaten, zonne-energie voor warmwater, een goede isolatie in huis, en door minder auto rijden.

Reacties