Strijd tegen corruptie eist hoge tol

23-01-2003
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

Klokkenluiders en journalisten lopen een groot risico. Een voorbeeld is de beroemde Mozambikaanse journalist Carlos Cardoso, die werd vermoord toen hij bezig was een bankschandaal te onthullen. Vrijdag 31 januari oordeelt de rechter over de schuldigen in die moordzaak, waarin ook de zoon van de president wordt beticht van corruptie. In Mozambique wordt het al de ‘rechtzaak van de eeuw’ genoemd.

Woensdag publiceerde Transparency International in Berlijn het rapport, dat is toegespitst op de toegang tot informatie. Volgens Transparency is corruptie steeds moeilijker onder het tapijt worden geschoven, omdat de media en het publiek de zakenwereld en regeringen tot meer openheid dwingen.

De nieuwe informatietechnologie speelt een belangrijke rol in het vergroten van de openheid. Het e-government is nu ook in ontwikkelingslanden populair. De verspreiding van publieke informatie gebeurt steeds meer via het internet en biedt bijvoorbeeld een beter inzicht in privatiseringen en openbare aanbestedingen.

Belemmering informatiestroom

De evolutie naar een grotere openbaarheid van bestuur is na 11 september 2001 onder druk komen staan. In de strijd tegen het terrorisme hebben veel landen maatregelen uitgewerkt om informatiestromen te vertragen of te blokkeren.

In Jordanië kunnen journalisten nu tot celstraffen veroordeeld worden voor de publicatie van informatie die ‘de nationale eenheid bedreigt of schade toebrengt aan de reputatie van de staat’. In Groot-Brittannië en Canada heeft Justitie veel meer mogelijkheden gekregen om communicatie via internet, e-mail en telefoon te controleren. En Frankrijk heeft de codering van elektronische boodschappen verboden.

Zelfs de Verenigde Staten houden informatie achter die ‘institutionele, commerciële of persoonlijke belangen zou kunnen schaden’. Een gevaarlijke ontwikkeling, zo stelt Transparency, want in de strijd tegen de corruptie is een vrije en ongehinderde informatie-uitwisseling essentieel.

Politieke wil

Bemoedigend nieuws komt volgens Transparency van de toekomstige EU-lidstaten in Centraal- en Oost-Europa. ‘Politieke wil en inspanningen van de civiele maatschappij samen met de druk van internationale actoren hebben daar transparantie en goed bestuur bevorderd.’

Transparency wijst ook op de verscherpte strijd tegen witwaspraktijken, onder andere een gevolg van de pogingen om Al Qa’ida droog te leggen. De EU keurde in november 2001 een richtlijn goed die alle lidstaten verplicht op te treden tegen het witwassen van geld dat uit zware misdaden voortkomt, corruptie inbegrepen.

Rapport Global Corruption Report 2003 is hier te downloaden

Reacties