Schuldverlichtingsprogramma Wereldbank en IMF werkt niet goed

26-04-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Het Heavily Indebted Poor Countries-initiatief is bedoeld om de multilaterale schuld van de 'schuldenrijkste' ontwikkelingslanden te verminderen. Het initiatief is aan veel kritiek onderhevig. In het rapport 'De stand van zaken over de toepassing van HIPC' geven Wereldbank en IMF de critici gedeeltelijk gelijk.

Zes jaar na de lancering van het initiatief hebben nog maar 5 van de 26 landen die ervoor in aanmerking komen schuldvermindering gekregen.

'Twee van de vijf landen hebben een goed uitgangspunt om op lange termijn hun schuld onder controle te houden, maar de toestand van twee andere landen is minder duidelijk,' zegt het rapport. Het vijfde land, Burkina Faso, heeft deze maand net de eindstreep gehaald.

Maar er is meer aan de hand. Acht tot tien landen die het 'eindpunt' gaan bereiken en daarmee dan van hun multilaterale schulden af zijn, zullen nog steeds gebukt gaan onder bilaterale en andere schulden, zo geeft de Wereldbank voor het eerst toe.

Een probleem is namelijk dat vele private schuldeisers weigeren mee te doen aan het programma. 'Er zijn ook problemen met de crediteurs die al toegezegd hebben,' zegt Jacob Kolster, de programmacoördinator van HIPC.

Hervormingen

De 21 andere landen, die voor het HIPC-initiatief in aanmerking komen, geraken vooralsnog niet door de voorbereidende procedure. Alvorens deel te nemen aan het initiatief moeten landen eerst verplicht structurele economische hervormingen doorvoeren. Aangezien de zware schuldenlanden vaak ook de allerarmste landen zijn, lukt dit nauwelijks.

Deze voorwaarde voor deelname aan het initiatief is onderwerp van veel kritiek. Een onderdeel van zo'n structurele hervorming is het vrijmaken van de interne markt voor de internationale handelsstromen. Critici zeggen dat dat de doodsteek betekent voor veel lokale producenten, omdat zij niet kunnen concurreren met producten uit het buitenland.

De Uitvoerende Raad van het IMF gaf maandag toe dat de armste landen de afgelopen tijd weinig tot geen extra inkomsten uit de export hebben gehaald. Door de tegenvallende inkomsten konden de HIPC-landen minder aflossen dan door het IMF was voorzien.

De structurele aanpassingsprogramma's (SAP's), die moesten zorgen voor een toename van de export, hebben volgens het IMF een positief effect gehad, maar dat is echter teniet gedaan door de groeivertraging van de wereldeconomie en de daling van de prijs voor grondstoffen en voedsel.

Noodlening

De Wereldbank en het IMF denken er nu over om landen die zwaar getroffen zijn door economische tegenvallers, een extra lening te verstrekken. Per land zal worden bekeken of het deze noodlening ontvangt. Het IMF benadrukt dat regeringen die haar aanbevelingen niet hebben opgevolgd, niet in aanmerking komen.

Ondanks alle problemen wil de Wereldbank meer Afrikaanse landen opnemen in het HIPC-initiatief. Kandidaten zijn onder andere Burundi, de Democratische Republiek Congo (DRC), Liberia, Sudan en Somalië. 'De kandidaten hebben een aantal dingen gemeen, namelijk gewapende conflicten, een administratie in verval en een moeilijke economische situatie,' zegt Kolster.

Paul Martin, de Canadese minister van Financiën, kondigde deze week aan dat schuldvermindering voor de arme landen op de agenda staat van de top van de G8, de zeven rijkste industrielanden en Rusland, wanneer die in juni vergaderen in Canada.

HIPC-initiatief op de website van Wereldbank
IMF geeft feiten over HIPC-initiatief

Reacties