Rechtlijnig en geordend

01-07-2005
Door: Tekst: Annick Weijntjes


Hoewel het zeker niet de eerste keer was dat ik na een lang verblijf in het buitenland terugkeerde op vaderlandse bodem, betrapte ik mezelf deze keer op een licht gevoel van vervreemding, dat weigerde te verdwijnen. Het begon al in het vliegtuig, toen het de daling inzette naar Schiphol. Vanuit mijn raampje zag ik de keurig gemarkeerde percelen onder me voorbijglijden. Hoe geordend en rechtlijnig kun je het maken, dacht ik bij mezelf. Datzelfde gevoel bekroop me de volgende dag in de trein, tijdens de avondspits. Ik zat tegenover een aantal mannen in pak die hun krantje lazen. Er werd niet gepraat en oogcontact werd zo veel mogelijk vermeden. Ik ben dat niet meer gewend, merk ik. Waar ik nu woon, kun je nergens binnengaan zonder eerst vijf minuten lang beleefdheden uit te wisselen. Hoe het met je gezondheid, je familie en de vermoeidheid gaat. En in het openbaar vervoer zit je zo ongeveer bij je buurman op schoot. Niet altijd even comfortabel en veilig, maar wel gezellig.

In het vliegtuig terug naar mijn andere 'thuis' dacht ik na over de acculturatietraining die ik voor mijn vertrek had gevolgd aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Ook het befaamde 'model van de ui' kwam weer bovendrijven: de schillen vertegenwoordigen de diverse lagen van onze identiteit. Aan de buitenkant gewoontes en rituelen, en in de kern je diepste culturele waarden.

Ik geloof dat mijn buitenste schillen na bijna drie jaar buitenland aan het verdrogen zijn. Ervoor in de plaats komt een nieuwe, hybride schil. Met een mix van Nederlandse, Afrikaanse en Aziatische gebruiken, waardoor ik me op vele plaatsen thuis voel, maar steeds minder het gevoel heb dat ik ergens thuishoor. Zou dat op een gegeven moment weer terugkomen, als je maar lang genoeg op één en dezelfde plek blijft? Wellicht, maar ik ben er nog niet aan toe om dat te gaan uitproberen. 'On the move' zijn maakt me veel te gelukkig.



Reacties