Rapport: Minder asielzoekers, meer interne vluchtelingen

25-05-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

Meer dan de helft van de bijna 12 miljoen vluchtelingen die hun heil in het buitenland zochten, leeft volgens het rapport al minstens tien jaar in gevaarlijke grensstreken of sloppenwijken in omstandigheden die strijdig zijn met de Vluchtelingenconventie van 1951.

Eind 2002 telde de wereld zo'n 13 miljoen vluchtelingen en asielzoekers buiten hun eigen land; begin 2004 is dat aantal geslonken tot 11,9 miljoen, zegt het maandag vrijgegeven rapport. Het aantal mensen dat in eigen land op drift is geraakt, steeg van zo'n 22 miljoen begin 2003 tot 23,6 miljoen aan het einde van het jaar.

Regio’s

De daling ten opzichte van de vorige jaren is grotendeels te wijten aan de terugkeer van zo'n 613.000 Afghaanse vluchtelingen uit Iran en Pakistan en de terugkeer van naar schatting 130.000 mensen uit Angola na afloop van de 27-jarige burgeroorlog in dat land. Volgens het rapport maken Palestijnen momenteel de grootste groep vluchtelingen uit: zo'n drie miljoen onder hen bevindt zich in de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever, Syrië, Libanon en andere delen van het Midden-Oosten.

Het Midden-Oosten vangt het hoogste aantal vluchtelingen op: 37 procent van het totaal aantal vluchtelingen ter wereld. Afrika staat op de tweede plaats, met 27 procent, en dan volgen Centraal-Azië, Oost-Azië en Australië. Pas helemaal achteraan het lijstje komen Europa (884.000 vluchtelingen) en het Amerikaanse continent (543.000 voor de Verenigde Staten en Latijns-Amerika samen).

Vluchtelingenconventie geschonden

Ondanks de daling is het rapport verre van optimistisch. Het haalt scherp uit naar de mensonwaardige omstandigheden waarin meer dan zeven miljoen van de 11,9 miljoen vluchtelingen al tien jaar of meer moeten leven. Ze worden 'gestald' in kampen in gevaarlijke grensregio's, waar ze gemakkelijk ten prooi vallen aan geweld, seksueel misbruik en aanvallen door milities en het leger, of komen terecht in sloppenwijken van grote steden.

Deze mensen worden lange tijd beperkt in hun bewegingsvrijheid en gedwongen tot nietsdoen en afhankelijkheid, en dat is in strijd met hun basisrechten onder de Vluchtelingenconventie, zegt Merrill Smith, een van de auteurs van het rapport. Volgens de Conventie moeten gastlanden vluchtelingen de mogelijkheden geven te werken, zich vrij te bewegen, eigendom te verwerven en een opleiding te krijgen.

De bekendmaking van het rapport is voor het Amerikaanse Vluchtelingencomité het startschot voor een internationale campagne om overheden en de internationale gemeenschap op te roepen zich te houden aan de Conventie.

Verdrevenen in eigen land

Het rapport wil ook de aandacht vestigen op het probleem van de mensen die geen landsgrenzen oversteken maar in eigen land op de vlucht zijn. Deze mensen worden zelfs door de Vluchtelingenconventie niet beschermd, en mogelijk overstijgt hun aantal zelfs de schattingen van het rapport.

Sudan telt alleen al zo'n 4,8 miljoen interne vluchtelingen, een vijfde van het totale aantal ter wereld. In de westelijke provincie Darfur dwongen de aanvallen van de regeringstroepen en Arabische milities meer dan een miljoen mensen op de vlucht. De Democratische Republiek Congo staat op de tweede plaats met naar schatting 3,2 miljoen mensen die hun huis verlieten. Dan volgen Colombia en Uganda.

Meer dan de helft van de verdrevenen in eigen land bevindt zich in Afrika. Als vluchtelingen in het buitenland en mensen die in eigen land op de been zijn worden samengeteld, zijn de afgelopen vijf jaar 13,9 miljoen Afrikanen ontheemd. Koplopers zijn Sudan (5,4 miljoen), Congo (3,6 miljoen, Uganda (1,4 miljoen), Angola (1,3 miljoen), Liberia (884.000), en Burundi (755.000).

color=red>

Het rapport van het Amerikaanse Vluchtelingencomité USCR

Reacties