Radio-activiteit Tsjernobyl blijft honderd keer langer hangen dan verwacht

09-06-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Nog altijd is de Tsjernobyl-straling rondom de centrale, maar ook in gebieden in Engeland en Scandinavië, onverwacht hoog. En dat zal de komende vijftig jaar ook zo blijven. Een internationale onderzoeksteam heeft berekend dat de radio-activiteit honderd keer langer blijft hangen dan ooit is ingeschat.

In de eerste vijf jaren na de ramp namen concentraties radio-actief cesium in het voedsel en water met de factor tien af. Dat was aanleiding voor enig optimisme. Maar volgens de leider van het onderzoeksteam, Jim Smith, zijn die concentraties de laatste jaren nauwelijks veranderd.

Het onderzoeksteam mat niveau’s van radio-activiteit in de meren van Cumbria in Noordwest-Engeland en Noorwegen. Daar sloeg na de ramp in 1986 relatief veel radio-activiteit neer. Het blijkt dat behalve in een straal van tientallen kilometers rondom de kerncentrale, het radio-actieve cesium-137 ook in deze gebieden verhoogd wordt waargenomen.

Op een paar honderd boerderijen in Cumbria is het schapenvlees nog altijd ernstig besmet.

Zelfreinigend vermogen
Het eco-systeem heeft een zelfreinigend vermogen. Na een nucleair ongeval wordt radio-activiteit vastgehouden in klei, waardoor het zich niet ophoopt in planten en dieren. Dat ‘fixatie’-proces leidt tot afname van het gehalte cesium-137 in voedsel en water. Veertien jaar na de Tsjernobyl-ramp blijkt dat het cesium toch weer kan vrijkomen uit de klei.

Dat is een tegenvaller. De jaren na de ramp concludeerden wetenschappers dat de vervuiling van het voedsel tijdelijk zou zijn. In Engeland zei het ministerie van Landbouw dat het verbod op de verkoop van schapenvlees een kwestie van weken was.

Het schapenvlees mag nu niet geconsumeerd worden vóór 2016. Voedsel rondom de centrale in de Oekraïne mag zeker vijftig jaar niet gegeten worden.

‘Het is goed nieuws dat de centrale wordt gesloten,’ zegt Rob Comans van het Energie Centrum Nederland die deelnam aan het onderzoek. ‘Maar het probleem is niet uit de wereld geholpen. We hebben er nog tientallen jaren last van.’

‘Het langzamer verdwijnen van de radio-activiteit heeft dus ook consequenties voor voedsel en water,’ zegt Comans. Cesium-137 kwam ook vrij bij bovengrondse kernproeven in de jaren zestig. De straling werd toen mondiaal verspreid.

Natural Environment Research Council

Reacties