Politieke partijen in jonge democratieën krijgen meer steun

28-05-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Uit onderzoek van de Wereldbank blijkt dat hulp twee keer zo efficiënt is als het wordt gegeven aan landen met een redelijke mate van goed bestuur. Een goed functionerende meerpartijendemocratie is een bouwsteen voor goed beleid, stelde Herfkens.

Steun aan politieke partijen in prille democratieën kan leiden tot een beter overheidsbestuur en daar worden de armsten uiteindelijk wijzer van.

Een universele definitie van ‘goed bestuur’ is er niet, maar belangrijke voorwaarden zijn: een verantwoorde en transparante overheid, onafhankelijke instituties die controle uitoefenen, persvrijheid, open en eerlijke verkiezingen en een goed werkend parlement.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken financiert het initiatief de komende twee jaar met zeven miljoen gulden. Politieke partijen participeren in IMD, behalve de SP (de SP was niet voor commentaar bereikbaar).

IMD levert financiële steun voor de opbouw van capaciteit van partijen in ontwikkelingslanden. Dat kan bijvoorbeeld het organiseren van scholing voor partijleden of uitwisselen van ervaring en kennis zijn.

Zowel Klaas Groenveld (VVD), voorzitter van IMD, als Herfkens erkenden dat je je met het steunen van politieke partijen op glad ijs begeeft. ‘Daarom hanteren we ook strikte criteria.’ aldus Groenveld. ‘Bijvoorbeeld dat politieke partijen geen discriminatie tegen minderheidsgroepen stimuleren en naleving van mensenrechten onderschrijven.’

Cliëntelisme
Ook wordt geweld als politiek middel afgewezen en moeten partijen accepteren dat vrije en eerlijke verkiezingen het enige legitieme middel zijn om politieke macht te verwerven.

Toch blijven er voldoende valkuilen over bij deze vorm van ‘partijen voor partijen’. Daar bestaan volgens Herfkens ook ‘geen waterdichte oplossingen’ voor.

Het gevaar bestaat dat partijen hun legitimeit en ownership zien ondergraven, juist door de steun uit het Westen. En betekent IMD-steun ook dat de westerse definitie van democratie geforceerd wordt opgedrongen?
Groenveld benadrukt dat daarom het hele spectrum van democratische partijen wordt ondersteund. Dit moet ook voorkomen dat steun voor partijen conflicten en cliëntelisme aanwakkert.

Op dit moment loopt er een onderzoek naar de mogelijkheid om politieke partijen in Tanzania te steunen. Het land verkeert in een overgangsfase naar een echte meerpartijen-democratie. Die functioneert momenteel nog onvoldoende.

Ook de almachtige partij CCM krijgt steun van het IMD. Daar staat tegenover dat de kleine, zwakke partijen meer armslag krijgen om echt oppositie te voeren.

Het IMD is de opvolger van de stichting voor het Nieuwe Zuid-Afrika, dat partijen in Zuid-Afrika en Mozambique steunden. Het programma dat loopt in Mozambique is overgenomen door IMD.

IMD wil zoveel mogelijk samenwerken met gelijksoortige buitenlandse organisaties, zoals het National Democratic Instiutute for International Affairs, het overkoepelende Institute for Democracy and electoral Assistance (Idea) en Westminster Foundation.

Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie
Institute for Democracy and electoral Assistance

Reacties