‘Pinochet is voor niemand belangrijk meer’

24-05-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Volgens bronnen binnen het Hof van Beroep hebben 12 rechters voor en 10 tegen de opheffing van de onschendbaarheid van Pinochet gestemd. Pas over één tot twee weken wordt de uitslag officeel bekendgemaakt.

In Chili lopen tegen Pinochet zeker honderd aanklachten wegens schendingen van de rechten van de mens tussen 1973 en 1990, toen hij aan de macht was in Chili. Rechter Juan Guzman Tapia onderzoekt die aanklachten. Hij verzocht het Hof van Beroep in maart de onschendbaarheid op te heffen om vervolging van Pinochet mogelijk te maken.

De generaal werd in maart 1998 bij zijn aftreden als opperbevelhebber tot senator voor het leven benoemd. Daardoor zou hij niet vervolgd kunnen worden voor misdaden die onder zijn bewind zijn gepleegd.

Pinochet zat anderhalf jaar vast in Londen toen de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Jack Straw, besloot hem te laten terugkeren naar Chili. De Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón had Groot-Brittannië om zijn uitlevering gevraagd om hem te kunnen berechten voor het martelen en vermoorden van 79 Spaanse burgers tijdens de dictatuur.

‘Het is veel belangrijker dat Pinochet in Chili vervolgd wordt dan in Spanje’, zegt José Zepeda, ooit uit Chili naar Nederland gevlucht en nu hoofd van de Latijns-Amerika afdeling van de Wereldomroep. ‘Toen hij in Londen vastzat waren de omstandigheden in Chili nog niet zo dat hij berecht kon worden. Dat is nu veranderd.’

Chili is veranderd
De nieuwe president, Ricardo Lagos, heeft er volgens Zepeda voor gezorgd dat rechters in Chili nu onafhankelijk hun werk kunnen doen. De voorzitter van de Staatsdefensieraad, een regeringsorgaan, benadrukte dat de uitspraak van het Hof van Beroep een ‘duidelijk signaal’ is van de ‘volstrekte onafhankelijkheid waarmee het Chileense gerecht beslissingen neemt. Hier staat niemand boven de wet.’


Belangrijk is ook dat alle politieke partijen, ook van rechtse zijde, tijdens Pinochets verblijf in Londen zijn overeengekomen dat de oude baas, mocht hij ooit terugkeren, ook in eigen land berecht zou kunnen worden.

Ten slotte heeft het leger drie keer geprobeerd zijn macht te laten gelden, maar Lagos liet blijken niet voor de druk te zwichten. Het leger merkt dat het niet meer zo machtig is als voorheen.

In Chili is er meer veranderd dan iedereen denkt, inclusief de Chilenen zelf, zegt Zepeda. Toen Pinochet vastzat in Londen, kwamen de tegenstellingen tussen voor- en tegenstanders van de oud-dictator sterk aan de oppervlakte drijven. Dat lijkt nu veel minder het geval.


‘Pinochet is niet meer bruikbaar,’ zegt Zepeda. ‘Hij is eerder tot last. Hij wordt zelfs in de steek gelaten door rechts. Die praten nu over de rechten van de mens en voelen dat ze de volgende verkiezingen kunnen gaan winnen als zij Pinochet loslaten.’

Of de generaal uiteindelijk achter tralies komt is zeer de vraag. Zepeda acht de kans nihil. ‘Zijn veroordeling is louter symbolisch. Voor de meerderheid van de Chilenen is zijn berechting wel genoeg. Ja, en voor de familie van de slachtoffers van de dictatuur staat toch geen enkele straf in verhouding met de schendingen.’

Het is al heel wat als Pinochet voor de rechter moet verschijnen. Daar zit iedere tegenstander op te wachten. ‘Ik wil hem wel zien als hij al die moeilijke vragen moet beantwoorden,’ aldus Zepeda.

Reacties