Pensioenfondsen beleggen in wapens

20-03-2007
Door: Marina Brouwer
Bron: de Wereldomroep

'Clusterbommen zijn natuurlijk op zichzelf verwerpelijk wapentuig. Maar wij hebben voor onszelf geen richtlijnen die het ons verbieden om daarin te beleggen.' Aan het woord is de beleggingsdirecteur van een van de grootste Nederlandse pensioenfondsen (ABP), R. Munsters.

 

Weinig scrupules

 

Het ABP legt, evenals een aantal andere grote pensioenfondsen weinig scrupules aan de dag als het gaat om de keuze van renderende beleggingen. Wapenfabrieken, bedrijven die het milieu ernstig vervuilen en ondernemingen die gebruik maken van kinderarbeid, in al die zaken wordt Nederlands geld gestoken, zo blijkt uit onderzoek van het televisieprogramma Zembla.

 

De Nederlandse pensioenfondsen beheren gezamenlijk een vermogen van 671 miljard euro. Dat is de grootste pensioenspaarpot van de wereld. Vrijwel alle werkzame Nederlanders sparen verplicht voor hun oude dag en storten maandelijks honderden euro's in het pensioenfonds. Dat geld moet goed worden beheerd en belegd om iedereen uiteindelijk een behoorlijk pensioen te kunnen garanderen.

 

Geen bezwaren

 

In de speurtocht naar een aantrekkelijk beleggingsdoel is het niet verbazend dat een deel van het pensioengeld in wapenbedrijven wordt gestoken, aldus beleggingsdirecteur Munsters. De wapenindustrie biedt doorgaans een uitstekend rendement.

 

Dat onderschrijft ook directeur Peter Borgdorff van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen. 'Ik denk dat wij geen algemeen bezwaar hebben tegen de wapenindustrie. Waar we legers in stand houden, houden we ook de wapenindustrie in stand. De vraag is alleen nog wel of je in alle wapenindustrie wil beleggen.'

 

Geschokt

 

Ook Borgdorff weet dat er zoiets bestaat als het internationale verdrag tegen landmijnen van de Verenigde Naties. Twee jaar geleden heeft het Europees Parlement een oproep gedaan om niet langer te beleggen in bedrijven die clusterbommen of landmijnen produceren.

 

Europarlementariër Ieke van der Burg (ESP) is 'geschokt' dat er desondanks zo laconiek over dit soort beleggingen wordt gedaan 'terwijl er natuurlijk toch wel  een sfeer wordt uitgestraald dat men vanuit de pensioenfondsen maatschappelijk verantwoord wil beleggen'.

 

Van der Burg heeft zich, samen met anderen, hard gemaakt voor de invoering van een soort jaarverslag waarin uit de doeken wordt gedaan waar precies in wordt belegd. 'Je moet dus niet voorschrijven hoe ze 't moeten doen. Maar wel - waar ze ook pretenties hebben om maatschappelijk verantwoord te opereren - dat dat wel heel degelijk wordt vastgelegd en ook wordt gecontroleerd.'

 

'Net zoals een financieel verslag door een accountant wordt gecontroleerd, kun je ook dat soort maatschappelijke pretenties controleren in verslaglegging.' Van der Burg vindt niet dat de politiek richtlijnen voor beleggen moet opstellen.Als een bedrijf legaal opereert, kun je als overheid niet zeggen dat je er geen zaken mee mag doen.

 

Buitenland

 

In het buitenland wordt daar anders over gedacht. In Noorwegen heeft het pensioenfonds een ethische commissie ingesteld die een lijst hanteert van bedrijven waarin niet mag worden belegd. De commissie zegt de Noorse bevolking 'niet medeplichtig' te willen maken aan omstreden bedrijfsactiviteiten. En in België is het wettelijk verboden voor beleggingsfondsen om te investeren in wapenfabrieken die clusterbommen en landmijnen produceren.

 

Evenals europarlementariër Van der Burg vindt ook Peter Borgdorff van de overkoepelende organisatie van bedrijfstakpensioenfondsen dat de fondsen zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor openheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. 'Wij vinden dat pensioenfondsen aan hun deelnemers duidelijk moeten maken waarin ze beleggen.'

 

'Dat begint met het uitleggen in welke bedrijven je belegt en welke bedrijven je uitsluit. We werken met maatschappelijk geld, het is geld waar mensen hun pensioen aan toevertrouwen. Laten we daar dan ook netjes voor zorgen en ook vertellen wat we ermee doen.'

 

Geheim

 

Ook de Haagse politiek is wakker geschud door de berichtgeving over omstreden beleggingspraktijken en roept om transparantie. Maar voorlopig zijn de lijsten met ondernemingen waarin wordt belegd nog geheim, ontbreken richtlijnen, hebben de deelnemers aan de pensioenfondsen geen idee wat er met hun geld gebeurd en wordt er vooral vrijblijvend gefilosofeerd over ethische normen.

 

Dit verhaal is - met toestemming - van de Wereldomroep overgenomen.

Reacties