'Pax Banana' staat weer onder druk

27-04-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/onzeWereld

Alle spelers in de Ecuadoraanse bananensector gaan akkoord met het indienen van een klacht bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) tegen het nieuwe Europese importsysteem voor bananen.

Ministers van Landbouw en Buitenlandse Zaken Galo Plaza Pallares en Heinz Moeller kondigden dat woensdag aan na een vergadering met de producenten en de exporteurs. 'Ecuador hoopt dat de EU daardoor zijn importregeling zal aanpassen,' aldus Moeller.

De nieuwe Europese regeling zou op 1 juli ingaan en moet volgende week definitief goedgekeurd worden door de Europese instellingen. Er dreigt nu weer vertraging.

De importvergunningen zouden verdeeld worden volgens historische handelspatronen en op latere datum het 'eerst komt, eerst maalt'-principe.

Het vorige systeem, dat gebaseerd was op quota die in het voordeel speelden van de oude kolonies in Afrika en de Stille Zuidzee, was een doorn in het oog van de VS. De Amerikaanse regering gaat akkoord met de nieuwe regeling.

Onder het nieuwe regime zal 83 procent van de Europese licenties naar de grote multinationals gaan. Vermits drie van de vier protagonisten weinig belangen hebben in Ecuador, vreest men daar dat de nieuwe regeling de eigen bananensector zal benadelen.

'Het nieuwe regime bevoordeelt de oude monopolisten Chiquita, Dole en Del Monte, die het leeuwendeel van de licenties in handen krijgen,' zegt Simón Cañarte, vice-president van de Nationale Vereniging van Bananenproducten.

Cañarte merkt op dat die bedrijven geen belangen hebben in Ecuador en hun bananen liever opkopen in Centraal-Amerika. 'De Europese importeurs en de Amerikaanse bedrijven kunnen beslissen wiens fruit ze willen vervoeren. We dringen daarom aan op een 'eerst komt, eerst maalt'- systeem dat de meest competitieve producenten bevoordeelt.'

Banaan is vitaal
Ecuador is de grootste bananenproducent ter wereld. Bijna een zesde van de totale bevolking (ruim 12 miljoen) werkt in de sector. Bananen zijn na olie, de tweede belangrijkste bron van buitenlandse inkomsten.

'Twee nationale belangen staan op het spel,' zegt economist Washington Herrera, een expert inzake bananenhandel. 'De producent moet een redelijke prijs krijgen voor zijn bananen en het land moet de buitenlandse valuta verdienen.'

Slechts een vijfde van de totale opbrengst uit Ecuadoraanse bananen blijft in het land zelf. De rest vloeit naar de internationale bedrijven die het fruit op de markt brengt. Volgens Herrera betalen die de laagst mogelijke prijs aan de producenten. 'Hun bedoeling is dat Ecuador zoveel mogelijk bananen verbouwt tegen een extreem lage prijs.'


Ecuador verwierp acht jaar geleden al het toen geldende Europese invoersysteem van aparte quota's per land omdat het de voormalige Europese kolonies bevoordeelde. Het land stapte naar de WTO om te ijveren voor de afschaffing van de invoertarieven en de quota.

Herrera raadt zijn regering aan om op lange termijn te denken. 'De strijd van Ecuador binnen de Wereldhandelsorganisatie is lovenswaardig, maar doet onze economie geen goed. Ijveren voor vrijhandel terwijl de markt in handen is van vier transnationale bedrijven uit de VS en de EU is wishful thinking,' stelt hij.

De beste oplossing voor Ecuador is volgens hem om de nieuwe regels van de EU te aanvaarden en, als grootste producent, tegelijk een marktaandeel van 32 procent te vragen in de export.

Ondertussen gaven de Europese ministers van Landouw dinsdag in Luxemburg hun fiat voor het akkoord met de VS. Commissaris van Handel Pascal Lamy zegt dat de nieuwe invoerregeling pas van kracht kan worden als de 15 lidstaten, het Europese Parlement en alle belangrijke exporteurs ermee akkoord gaan. 'We zullen niet tevreden zijn zolang een land als Ecuador het akkoord niet steunt.'

Fair Trade-organisaties, als Max Havelaar, hebben deze week een brandbrief geschreven naar de Europese Commissie. Ze vrezen dat in het nieuwe handelsgeweld de eerlijke banaan tot moes geknepen zal worden.

Jorge Ramirez, zei namens deze organisaties: 'De EU moet fair trade-producenten en -importeurs een beetje ruimte op de markt bieden. De verkoop van onze producten stijgt met 20 procent per jaar, hetgeen veel voordeel biedt aan kleine, achtergestelde producenten en arbeiders. Het nieuwe Europese bananenregime moet deze tendens niet afmaken maar kansen bieden.'

De winst van het nieuwe regime moet ten goede komen van de producenten en niet in de portemonnee van dubieuze handelaars in licenties, klonk het ook nog.

Max Havelaar:
Europese Fair Trade:
Europese Fair Trade:

Reacties