'Patenten op medicijnen moeten korter'

30-08-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Tot schrik van farmaceutische bedrijven stelt Dorette Corbey, PvdA-Europarlementslid, voor de duur van patenten op geneesmiddelen drastisch in te korten van twintig tot tien jaar.

Corbey schreef namens de EP-commissie Industrie, Onderzoek en Buitenlandse Handel een rapport over de bestrijding van aids, malaria en tuberculose.

Jaarlijks eisen deze drie ziekten vijf miljoen levens in ontwikkelingslanden. Met haar voorstel hoopt Corbey de beschikbaarheid van essentiële geneesmiddelen te vergroten.

In september stemt het Europees Parlement over haar idee om de patenten te verkorten van twintig naar tien jaar.

De Europese Unie moet een standpunt innemen over het Trips-verdrag van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Dat regelt het eigendomsrecht en het commerciële gebruik van handelsmerken en patenten op medicijnen en andere producten. Op de WTO-top begin november in Quatar komt dit ook aan de orde.

Maar ontwikkelingslanden als Brazilië en Zuid-Afrika willen het patentrecht op sommige essentiële – en voor armere landen te dure medicijnen – omzeilen door goedkopere, ‘nagemaakte’ varianten te importeren of zelf te produceren.

Farmaceutische bedrijven stellen dat het patentrecht essentieel is om hoge onderzoeks- en productiekosten naar medicijnen terug te kunnen verdienen. Ze zou onvoldoende winst kunnen maken om te investeren in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.

‘U doodt de kip met de gouden eieren, werd ons door de bedrijfstak gezegd. Ik ben heel gevoelig voor argumenten van de industrie maar dit gaat boven alles,’ aldus Corbey.

Corbey argumenteert dat farmaceuten juist weinig investeren in nieuwe geneesmiddelen voor ontwikkelingslanden: ‘Van de kleine 1.500 nieuwe medicijnen en vaccins die de laatste twintig jaar op de markt kwamen waren er slechts dertien bestemd voor tropische ziekten. Deze ziekten zijn voor de industrie niet rendabel genoeg. Een tragischer voorbeeld van het falen van de vrije markt is niet denkbaar. Overheden moeten ingrijpen.’

Corbey stelt voor dat de overheid daarom de lange goedkeuringsprocedures voor nieuwe medicijnen drastisch verkort. Zo kan een geneesmiddel sneller op de markt komen en kan een bedrijf zijn ontwikkelingskosten terugverdienen.

‘Er liggen nu nuttige medicijnen op de plank, maar men heeft geen haast met ze op de markt brengen. Als je de “terugverdientijd” inkort, zou dat sneller gebeuren.’

De commissie Industrie van het Europees Parlement keurde de voorstellen goed. Als het volledige Europees Parlement dat ook doet, zal de Europese Commissie zich serieus moeten beraden of de voorstellen overgenomen worden.

Handtekeningen voor anderTrips-verdrag
De hulporganisaties Cordaid en Wemos zijn verheugd dat ook het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) in het recente World development report een krachtig pleidooi hield voor het veranderen van het patentrecht voor essentiële medicijnen. De UNDP noemt het huidige Trips-verdrag ‘onrechtvaardig’.

Eind juni besprak de zogenaamde Trips-raad van de WTO op verzoek van vijftig ontwikkelingslanden het internationale patentregime voor medicijnen.

De Verenigde Staten stonden hier vrij geïsoleerd in hun verzet tegen een versoepeling van de patentregeling. Tijdens de WTO-top in november in Qatar zou er een uitspraak over moeten komen.

De hulporganisatie Wemos begint de handtekeningactie 'Even slikken?' om de Nederlandse politiek een signaal te geven vanuit de samenleving. De internationale afspraken moeten in dienst van gezondheid van burgers staan en niet van winst van farmaceutsiche bedrijven, stelt Wemos.

Wemos herinnert eraan dat het kapitaal van de vijf grootste farmaceutische bedrijven even groot is als het Bruto Nationaal Produkt van 48 landen ten zuiden van de Sahara. De helft van de bevolking in de armste landen beschikt niet over essentiële medicijnen.

Premier Kok en minister Herfkens gaven eerder aan zich in te willen zetten voor een betere en gewaarborgde toegang voor de armsten. Zij moeten onder druk gezet worden, vindt Wemos, om vervolgens maximaal op de EU-besluitvorming te wegen.'

De EU is de belangrijkste handelspartner tijdens de WTO-conferentie. 'De ervaring leert dat de EU haar standpunt over het Trips-verdrag vak afzwakt onder druk van de VS en de farmaceutische industrie ten koste van ontwikkelingslanden.

Is er een pil?
Artsen Zonder Grenzen
Artsen Zonder Grenzen

Reacties