Overdracht aids van moeder op kind blijft probleem in Uganda

13-07-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld/IPS

Baby’s kunnen via hun moeder besmet worden met het HIV-virus. Dat gebeurt in de baarmoeder of tijdens de bevalling maar ook door borstvoeding. Volgens de Verenigde Naties heeft bijna een kwart van alle baby’s die in Uganda worden geboren een moeder die HIV-positief is.

De overheid probeert sinds vier jaar met een preventieprogramma om moeder-op-kind-besmetting te voorkomen. Het programma bestaat onder meer uit het testen op HIV van zwangere vrouwen en behandeling met het medicijn nevirapine. Nevirapine vermindert het risico op het overbrengen van het virus met zeker de helft.

Stigmatisering

De preventie van besmetting via de moeder blijkt moeizaam door onwetendheid en stigmatisering. Veel vrouwen zien af van het programma omdat ze bang zijn voor de reactie van hun echtgenoot.

De Ugandese moeder Ida Ssekasi bijvoorbeeld deed een aidstest tijdens haar zwangerschap. Ze ontdekte dat ze HIV-positief was en de dokter adviseerde haar de volgende keer haar man mee te nemen. Die kans kreeg ze niet. ‘Toen ik hem vertelde dat ik HIV-positief was en dat de consulent hem wilde zien vroeg hij waarom ik die test had gedaan. Vervolgens sloeg hij me en stuurde me weg’.

Voor aidsconsulente Cissy Kinaawe is het een bekend verhaal: ’We zien veel gevallen van vrouwen die door hun man het huis uit zijn gezet omdat ze vertelden dat ze HIV-positief waren. Ook komen er veel scheidingen voor.’

Borstvoeding

Baby’s kunnen ook worden besmet via de borstvoeding. Armoede staat de alternatieven voor borstvoeding in de weg. Bijna de helft van de Ugandezen leeft onder de armoedegrens. Ze kunnen zich geen zuigelingenvoeding permitteren. Ook door het stigma rond aids blijven vrouwen borstvoeding geven. Als een vrouw geen borstvoeding geeft merken anderen in de gemeenschap dat ze besmet zijn.

Andere vrouwen zijn niet bekend met het preventieprogramma of zijn te arm om naar een gezondheidscentrum te reizen dat nevirapine verstrekt. In plattelandsgebieden is het medicijn maar mondjesmaat beschikbaar. Zelfs condooms zijn er nauwelijks.

Volgens Chris Baryomunsi, HIV/aids-adviseur van de Verenigde Naties in de Ugandese hoofdstad Kampala, is het voor de aidspreventie beter om in een kliniek te bevallen, maar mijden vrouwen het gezondheidscentrum ook door culturele gevoeligheden. Zo blijkt uit onderzoek dat hurkend bevallen de culturele norm is, terwijl vrouwen in klinieken liggend op een bed bevallen. Ook wordt in klinieken de placenta weggegooid. Volgens de Ugandese traditie moet deze worden bewaard.

De optelsom van angst, armoede en onwetendheid heeft ertoe geleid dat aids de vierde doodsoorzaak onder kinderen van jonger dan vijf jaar is, zegt het Ugandese ministerie van Gezondheid.

Het preventieprogramma gaat zich in de toekomst meer richten op de rol die toekomstige vaders spelen in de postnatale zorg. Volgens de coördinator van het programma Saul Onyango valt dat nog niet mee: ‘Zelfs op het platteland waar ze hun vrouw naar de kliniek begeleiden, blijven ze gewoon buiten wachten.’

Zie ook: Tien vragen over aids
Op OneWorld International zijn videoreportages te zien over aids en de Aidsconferentie in Bangkok

color=red>

De Aidsconferentie in Bangkok
Aidsprogramma van Uganda

Reacties