Organisaties maken lijsten van ‘gentech-producten’

08-09-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Donderdag 31 augustus liep de deadline van Greenpeace af. De milieuorganisatie schreef 132 Nederlandse bedrijven aan met de vraag om voor 31 augustus te laten weten wat ze aan genetisch gemodificeerde organismen (GMO’s) gebruiken of van plan zijn te gebruiken.

Daarvan reageerden er 51 met de mededeling dat ze daarmee zullen stoppen of al gestopt zijn. Achttien bedrijven verklaarden dat ze niet wensten mee te werken en 63 hebben helemaal niet gereageerd.

Greenpeace-campaigner Geert Ritsema is relatief tevreden: ‘Medio oktober zullen al onze leden de rode en groene lijst toegestuurd krijgen. We zullen de lijst ook op onze website (www.greenpeace.nl) publiceren. Hopelijk zal de groen lijst nog wat groeien. Het is opmerkelijk dat een aanzienlijk deel van de Nederlandse voedingsindustrie wel gereageerd heeft. Het gekke is wel dat geen enkel bedrijf heeft te kennen gegeven wél GMO’s te gebruiken.’

Wat de waarde is van de verklaringen van bedrijven is nog niet helemaal duidelijk. Ritsema stelt dat verschillende bedrijven zoals bijvoorbeeld Numico, producent van babyvoeding Olvarit, zelf testmethoden hebben ontwikkeld, om zeker te zijn dat geleverde grondstoffen niet genetisch gemanipuleerd zijn. ‘Dat gebeurt bijvoorbeeld door aan elke schakel van de productieketen, van boer tot transporteur en groothandel, garanties te vragen. Als die garantie niet blijkt te kloppen, kan een leverancier zijn opdrachtgever verliezen,’ aldus Ritsema.

De branchevereniging van Producenten van Voedingsmiddelen (VAI) liet onlangs weten dat ‘de certificaten helaas net zo betrouwbaar zijn als de leveranciers die ze afleveren’.

Opmerkelijk is dat Unilever niet heeft gereageerd, terwijl deze voedingsgigant in mei zelf bekend maakte geen genetisch gemodificeerde ingrediënten meer te gebruiken. Op de groene lijst staan ondermeer de merken en bedrijven Heinz, Verkade, Stegeman, Hak en Stegeman.

Zwarte en witte lijst
De Alternatieve Konsumenten Bond (AKB) is Greenpeace vandaag voor met eigen lijsten van gentechproducten. De AKB publiceert witte en zwarte gentechlijsten, waarmee producten in de supermarkt tegen het licht worden gehouden.

In de lijsten zijn 375 producten en merken opgenomen. De witte lijst bevat 215 gentechvrije producten en de zwarte 160. Volgens AKB betekent dit niet dat de 160 ook genetisch gemanipuleerde organismen bevatten. Veel bedrijven ondertekenden de verklaring niet, eenvoudigweg omdat ze niet weten of de hun geleverde ingrediënten gentechvrij zijn.

De meeste supermarkten, zoals Edah, staan volgens AKB op de zwarte lijst. Albert Heijn liet eerder weten bezig te zijn m,et een etiketteringsysteem voor de huismerkartikelen. Toch staat het bedrijf op de zwarte lijst omdat de grootgrutter de AKB-verklaring niet ondertekende.

De AKB stoort zich aan het feit dat bestaande regels over een correcte etikettering niet worden nageleefd. Op het etiket van een voedingsmiddel is meestal niet te lezen of er genetische gemanipuleerde ingrediënten, aroma’s of additieven aan te pas kwamen.

Daarnaast stelt de AKB dat ‘gentechproducten consumenten geen voordelen maar enkel risico’s bieden. Die risico’s zijn voor de consument maar moeilijk te vermijden.’

In totaal benaderde AKB 104 bedrijven, waarvan er 86 reageerden. Brancheorganisatie VAI weigerde mee te werken aan dit onderzoek en adviseerde dit ook aan zijn leden.

De bedrijven Hak en Struik gaven eerst geen gehoor, maar kwamen hier volgens AKB op het laatste nippertje op terug toen ze de lijsten onder ogen kregen. Beide bedrijven tekenden alsnog de ‘niet-gentech’ verklaring van de AKB. Unilever, Campina en Coca-Cola reageerden niet.

Unilever-producten als Unox-Chicken, Calvé-pindakaas en Magnum staan ook op de zwarte AKB-lijst omdat de voedingsgigant niet reageerde.



Nederlanders positief over gentechnologie
Onlangs werd bekend dat Nederlanders van alle Europeanen het meest positief tegenover agrarische biotechnologie staan. Een kwart van de bevolking zou dit afwijzen, bleek uit een Europees onderzoek gepubliceerd in Nature Biotechnology. In de meeste Europese landen ligt dit percentage boven de helft.

Greenpeace-campaigner Ritsema stelt dat de uitkomst van dit onderzoek toch wat genuanceerder is: ‘Er is alleen naar de mening over landbouwprodukten gepeild. Zo’n 35 procent is het oneens met genetische manipulatie. Een betrokken onderzoeker vertelde mij dat dat niet betekent dat de rest voor is, een gedeelte heeft nog geen mening.’

‘Als je vraagt naar genetisch gemodificeerde organismen (gmo’s) in voeding, dan is 43 procent tegen.’ Volgens Ritsema zou een nog groter percentage tegen zijn, als bijvoorbeeld gevraagd zou worden ‘koopt u graag voedingsmiddelen met gmo’s?’

Ritsema: ‘Het punt is dat nu nog weinig echt genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen op de markt zijn. Produkten met een langere houdbaarheid of betere smaak, worden pas over een jaar of vijf verwacht. Tot nu toe is het voordeel voor de consument dus heel beperkt. ’

Greenpeace zegt niet tegen de techniek op zich te zijn, maar wel tegen de toepassingen. Ritsema: ‘Bepaalde medische toepassingen, mits op veilige manier gebruikt, daar zijn we niet tegen. Mits er geen vervuiling van het milieu is.’



Site van de Alternatieve Konsumenten Bond

Reacties