Red de klassieke hulp

17-03-2010 Bron: IS Online
one world

De plannen van de WRR zijn kolossaal en peperduur. Bovendien verdwijnen de armen uit beeld. Een focus op het beheren van mondiale publieke goederen, zoals de WRR bepleit, zal de publieke steun voor de hulp nog verder onderuithalen, aldus publicist Ralf Bodelier.

Het is één grote misvatting. Het WRR-rapport Minder pretentie, meer ambitie gaat maar amper over ontwikkelingshulp. In werkelijkheid behandelt het rapport de veranderende plaats van Nederland in een mondiale wereld. En ontwikkelingshulp is daar een onderdeel van. Althans wanneer die ontwikkelingshulp bijdraagt aan ons ‘welbegrepen eigenbelang’ om in deze mondiale wereld een plek te veroveren.
Feitelijk pleit de WRR voor ‘eigenhulp’. Klassieke ontwikkelingshulp, schrijft de WRR neerbuigend, geven we op grond van ‘morele motieven’. Hulp is ‘in essentie armoedebestrijding’, een soort ‘palliatieve’ zorg voor de allerarmsten. Dat moet anders en vooral, zakelijker. Ontwikkelinghulp moet veranderen in mondiale ontwikkeling. “De armen hoeven niet per se overal en altijd direct van de gegeven hulp te profiteren.”

Energie en voedsel
Wanneer mondiale ontwikkeling zich niet langer op de armen richt, waar moet ze zich dán op richten? Volgens de WRR draait het nu om het beheren van ‘mondiale publieke goederen’, zoals een klimaat dat niet verder opwarmt, wereldwijde financiële stabiliteit en internationale veiligheid. Nederland doet er goed aan een aantal taken in het beheer van deze mondiale publieke goederen op zich te nemen. Uiteindelijk hebben ook de armen daar voordeel van.
Daarmee richt mondiale ontwikkeling zich onder andere… op goed functionerende markten, op fiscale coördinatie tegen belastingontduiking, op migratiebeleid, op regionale samenwerking en integratie, op het versterken van de civil society en op global justice, op de ‘bevordering van coherentie, consistentie en coördinatie van mondiaal economisch en sociaal beleid’, op afspraken over klimaatdoelstellingen, op het mondiaal beheren van energie en voedsel, op het voorkomen van pandemieën, op research and development bij universiteiten…

Blauwdruk
Poeh, ga er maar aanstaan, denkt de lezer na 350 pagina’s Minder pretentie. Verwachtte hij een verhaal te krijgen over de bestrijding van diarree, kindersterfte, vuil water, honger, malaria, uitgeputte landbouwgronden, slecht onderwijs, corruptie, sloppenwijken en slecht bestuur, krijgt hij een blauwdruk voor Global Governance. Meer ambitie is een understatement. De plannen die de WRR ontvouwd zijn ontzaglijk, kolossaal en waarschijnlijk peperduur. De bestrijding van armoede is dan allang naar de rand geschoven, in zoverre ze er al niet overheen gevallen is.
Dat is verkeerd. Hoe belangrijk het is om de aanbevelingen over mondiale ontwikkeling serieus te nemen, zo kortzichtig is het om armoedebestrijding zonder meer van tafel te vegen. Beide kunnen en moeten samengaan. Zo constateert de raad zélf dat de bestrijding van armoede het meest succesvolle onderdeel is van de klassieke ontwikkelingshulp. Ook al valt niet precies aan te geven hoe groot het aandeel van de hulp was, maar kindersterfte in ontwikkelingslanden is gehalveerd, het aantal kinderen dat in Afrika naar school gaat steeg van 30 naar 70 procent, pokken, rivierblindheid en polio zijn vrijwel uitgeroeid, aids is beheersbaar gemaakt. In Azië en Latijns-Amerika is het percentage mensen in absolute armoede enorm gedaald en ook in Afrika tekent zich vandaag een kentering af.

Publieke steun
Als armoedebestrijding het zo goed doet, waarom zetten we die dan niet gewoon door, zij het met alle aanpassingen die nodig en mogelijk zijn om de kwaliteit van de hulp te verbeteren?
Een bijkomend voordeel is, dat er ruime steun bestaat voor deze vorm van hulp onder het grote publiek. Je hoeft geen communicatiewetenschapper te zijn, om te voorspellen dat harten niet sneller gaan kloppen voor ‘de bevordering van coherentie, consistentie en coördinatie van mondiaal economisch en sociaal beleid’. Ook de WRR weet dat maar al te goed. ‘Concrete armoedebestrijding heeft een breed draagvlak in de Nederlandse samenleving’.
Het stopzetten van armoedebestrijding, betekent daarom niet alleen het schrappen van het meest succesvolle deel van ontwikkelinghulp, maar ook het onderuit halen van de publieke steun zonder welke mondiale ontwikkeling geen schijn van kans maakt.

Ralf Bodelier

Ralf Bodelier is freelance journalist, debatleider, schrijver en onderzoeker....

Lees meer van deze auteur >

Reacties