Oost-Afrikaanse douane-unie biedt Uganda en Tanzania kansen

05-03-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld/IPS

De douane-unie van de drie lidstaten van de East African Community (EAC) is de eerste stap op weg naar een gezamenlijke markt, een gezamenlijke munteenheid zoals de euro, en mogelijk een politieke federatie van Kenia, Uganda en Tanzania. Samen tellen de drie landen 90 miljoen inwoners. Groot struikelblok van de unie, waarvoor ondertekening sinds november 2003 al vier keer was uitgesteld, was de vraag hoe het goederenvervoer moest worden belast. Hoewel Tanzania en Uganda al jaren marktgericht beleid voeren dat gunstig is voor buitenlandse investeerders, groeit hun afzet in bijvoorbeeld Kenia nauwelijks.

Kenia exporteerde bijvoorbeeld tussen 1999 en 2002 voor 150,8 miljoen euro aan goederen naar Tanzania. In diezelfde periode werd voor slechts ruim 10.000 euro aan goederen geïmporteerd.

Om aan deze onenwichtigheid een einde te maken zijn gefaseerde afspraken gemaakt. Voor goederen afkomstig uit Uganda en Tanzania geldt vanaf nu een nultarief. Voor goederen uit Kenia blijft nog vijf jaar een invoertarief gelden. Voor handel met landen buiten de EAC wordt een gemeenschappelijk tarief gehanteerd.

Voor vrij verkeer van burgers tekenden Uganda en Tanzania twee jaar geleden al een verdrag binnen de EAC. Maar in de praktijk moeten mensen nog altijd de nodige barrières overwinnen om de grens van het buurland over te gaan. Daarover zijn verder geen afspraken gemaakt.

Dominant

De Tanzaniaanse zakenwereld heeft wel vertrouwen in het nieuwe protocol voor de douane-unie. ‘De unie biedt een goede basis voor vergroting van de bedrijvigheid’, aldus Arnold Kilewo, directeur van de bierbrouwerij Tanzania Breweries in een gesprek met de BBC. ‘Ik hoop dat de Keniaanse fabrikanten ons wat ruimte laten zodat we gelijkwaardiger zaken kunnen doen.’

Volgens John Ochola van het Keniaanse Instituut voor Economische Zaken is het maar de vraag of de dominante positie van Kenia hiermee wordt doorbroken. 'Daarvoor is meer nodig dan het belasten van Keniaanse exportgoederen. Het is belangrijke om meer compensatiemechanismen in te voeren, zodat ook Uganda en Tanzania meer investeerders trekken.

Een andere complicatie is de concurrentie tussen de verschillende regionale handelsblokken. Zo is Tanzania lid van de Southern African Development Community (SADC) en niet van de Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA). Bij de laatste hebben Kenia en Oeganda zich wel aangesloten, maar zij zijn weer geen lid van de SADC. Tegenstrijdige belangen tussen de diverse handelsblokken kunnen de kersverse douane-unie frustreren.

Reacties