‘Ook met gaswinning worden oorlogen bekostigd’

19-05-2005
Door: Marjolein Ekkelboom
Bron: OneWorld

De Wereldbank, waarvoor de gaspijplijn een voorbeeld is van een investering die West-Afrika op economisch gebied uit het slop moet tillen, steekt ongeveer 75 miljoen dollar in het project.

Via de pijplijn wordt gas uit de Niger delta in Nigeria naar Togo, Benin en Ghana gepompt. Volgens de Wereldbank maakt het gas elektriciteit voor particulieren goedkoper, trekt de pijplijn particuliere investeerders aan en is het een schone vorm van energie.

Volgens Anderson stelt de Wereldbank het project wel heel rooskleurig voor. Anderson trekt momenteel met de 'European speakers tour' van milieuorganisatie Friends of the earth (Foe) door Europa om de discussie over diverse Wereldbankprojecten te stimuleren.

Wat is het grootste bezwaar tegen de pijplijn?

Het project is niet transparant. De Wereldbank heeft leningen verstrekt aan Ghana onder voorwaarde dat het project moest doorgaan. Nu rijzen de kosten de pan uit en omdat Ghana voor het project heeft getekend, moet het nu voor deze kosten opdraaien.

Verder is het bedrijf West-African Pipeline company,  dat de leiding aanlegt, als offshore bedrijf ondergebracht in Bermuda. Dat is juridisch gezien hoogst merkwaardig en betekent dat het niet in alle opzichten volgens de Ghanese wet hoeft te werken. Zo heeft het bedrijf al geweigerd haar prospectus te publiceren. Dat maakt de handel en wandel van het bedrijf weinig inzichtelijk voor de Ghanese regering.

Hebben mensen inspraak gehad?

Nee. Mensen zijn niet of nauwelijks geïnformeerd. Er zijn openbare avonden georganiseerd door de West-African Pipeline company. Mensen konden dan vragen stellen en informatie krijgen.  Het bedrijf had ons ook uitgenodigd om te spreken. Maar wij kregen de benodigde informatie twee dagen van te voren. Hierdoor hadden we te weinig tijd om alles goed te lezen. Maar toen we om uitstel van de avond vroegen, zijn we bedreigd en uitgescholden.

Bent u wel naar de bijeenkomst gegaan?

We zijn gegaan maar konden weinig doen, simpelweg omdat we slecht waren geïnformeerd.

Profiteren er nog mensen van de aanleg van de pijplijn?

Het moet nog blijken wie uiteindelijk voordeel hebben van de pijplijn. De heel arme mensen in Ghana kunnen zich sinds het verdwijnen van de subsidies op water en elektriciteit in ieder geval geen stroom meer veroorloven. Ik denk dat de te genereren elektriciteit bedoeld is voor de rijke westerse mijnbouwbedrijven, zoals een thermische fabriek in Takoradi in Ghana.

En de mensen in de Niger delta, waar het gas wordt gewonnen?

In de Niger delta is al jaren sprake van gewelddadige conflicten. Er heerst extreme armoede en de mensenrechten worden niet zo nauw genomen.  In de Niger delta moet de West-African Pipeline company op eieren lopen. De kans op schade is groot en de gaswinning kan stil komen te liggen.

Ik denk bovendien dat het geld dat wordt verdiend aan gas wordt gebruikt om de strijd in het gebied te bekostigen. We kennen allemaal de term bloeddiamanten. Gedurende de burgeroorlogen in Sierra Leone en Liberia werden diamanten uit dit gebied verhandeld om daarmee de oorlog te kunnen bekostigen.

Met dit gas is hetzelfde aan de hand. Destijds is een verbod gekomen tegen de handel in deze diamanten. Het is in mijn ogen de verantwoordelijkheid van de regeringen om de handel in dit gas te verbieden. Waarom zouden wij een product willen gebruiken waarvoor mensen het leven laten? 

Wat vindt u van de rol van de Wereldbank?

De Wereldbank speelt een erg slechte rol. De Wereldbank heeft zijn naam aan het project verbonden. Dat maakt het al snel een geloofwaardig en betrouwbaar project in de ogen van andere investeerders. Terwijl dit niet zo is. De Wereldbank kan beter investeren in kleine projecten met duidelijke doelstellingen zoals het bestrijden van armoede en bevorderen van economische stabiliteit. Bij kleine projecten zijn de resultaten direct zichtbaar en komt het geld ook daar waar het hoort in plaats van bij grote multinationals als Chevron en Shell.

Wat verwacht u van Europese landen?

'De Europese unie heeft een onderzoek laten doen naar de West-Afrikaanse pijplijn. Een Zweeds bedrijf heeft een analyse gemaakt en die was niet positief. Ik begrijp niet dat de Nederlandse regering hier niets mee doet.

Nederland heeft veel invloed bij de Europese Investeringsbank (EIB). De EIB investeert veel geld in de West-Afrikaanse regio. Ik vind dat Nederland bij grote investeringen hoort te beoordelen of een project goed is voor het milieu en de mensenrechten. Anders kan en mag een project niet gesteund worden. Als
  Nederland die verantwoordelijkheid niet neemt, zie ik weinig verschil met de praktijken van iemand als Charles Taylor, de verdreven president van Liberia die diamanten kocht om de burgeroorlog in zijn land te bekostigen.'

Reacties