Ontwikkelingslanden in conflict over suiker

22-10-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

Brazilië en Australië willen af van de voorkeursbehandeling die kleine landen als Fiji, Guyana en Jamaica hebben op de Europese markt. Zij gaan daarover een klacht indienen bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

De EU heeft met de landen uit Afrika, de Cariben en de Stille Oceaan (ACP-landen) al sinds jaar en dag een overeenkomst die hen in staat stelt een beperkte hoeveelheid suiker tegen bijzonder gunstige voorwaarden te exporteren naar Europa.

Brazilië en Australië, samen jaarlijks goed voor de export van 20 miljoen ton suiker, zien het liefst alle Europese beschermings- en steunmaatregelen in de suikersector verdwijnen. Niet alleen omdat de kleine landen daarvan profiteren – zij exporteren jaarlijks zo’n 0,5 miljoen ton rietsuiker naar Europa. Door het dichthouden van de grenzen is Europa ook zelf een belangrijke suikerexporteur geworden. Ook al kost de Europese bietsuiker intrinsiek veel meer dan rietsuiker uit tropische landen.

’Afspraak al 300 jaar’

Door het EU-suikerprotocol hoeven ACP-landen op hun quotum geen hoge invoerheffingen voor suiker te betalen en krijgen zij een fantastische prijs: ongeveer 43 eurocent per kilogram suiker. Op de wereldmarkt is dat amper 14 eurocent, daar moeten Brazilië en Australië het mee doen.

‘De afspraak die we al langer dan 300 jaar hebben met Europa is een gewone handelsovereenkomst. Daar kunnen derden zich niet in mengen,’ zegt Ian McDonald, de directeur van Sugar Association of the Caribbean (SAC) uit Guyana. ‘We hebben een ijzersterke zaak.’

Daarom willen een aantal ACP-landen al officiële brieven gestuurd naar de WTO om erkend te worden als derde partij in het suikerdispuut tussen Australië en Brazilië en de Europese Unie. De landen willen hun verdediging zelf ter hand nemen en het niet aan de EU over laten.

Suiker voor ACP is als olie voor Saudi-Arabië

Volgens McDonald is het suikerprotocol in tegenstelling tot de marktregeling voor bananen een gewoon contract om een bepaalde hoeveelheid van een product tegen een vooraf bepaalde prijs te leveren.

De meeste ACP-suiker wordt geproduceerd in Mauritius, Swaziland, Fiji, Guyana en Jamaica. Voor sommige Caribische landen is suiker even belangrijk als rijst voor Vietnam of olie voor Saudi-Arabië. Suiker levert er een belangrijk deel van de deviezeninkomsten op en zorgt ook voor veel werkgelegenheid.

Maar de toekomst ziet er niet rooskleurig uit voor de suikerproducerende ACP-landen. De Europese Unie heeft immers twee jaar geleden een ‘everything but arms’-initiatief goedgekeurd dat de Europese markt op termijn openstelt voor alle producten van de 49 Minst Ontwikkelde Landen.


Kees Blokland (Agriterra) en Gerard Doornbos (LTO Nederland) schrijven:
"De markttoegang voor ontwikkelingslanden in de Europese Unie is dramatisch verbeterd in de laatste tien jaar. Dit is nog niet het geval voor suiker, kan men tegenwerpen. Met het Everything-but-Arms initiatief zal de Europese Unie in ieder geval aan de minst ontwikkelde landen vanaf 2009 volledige markttoegang bieden. Verder is het aandeel van de Europese Unie in de wereldmarkt voor suiker als gedaald van 19 naar 13 procent, terwijl Brazilië in diezelfde periode haar aandeel zag stijgen van 6 naar 32 procent. Brazilië is nu marktleider.

Een verandering in Europese marktordening voor suiker zal zeker de 18 ACP-landen, voormalige Europese koloniën benadelen die nu de hoge interne Europese prijs ontvangen. Brazilië en Australië hebben de EU bij de WTO aangeklaagd vanwege deze regeling met de ACP-landen. Echter men moet bedenken dat multinationale handelshuizen, de eigenaren van de suikerplantages en -fabrieken in ontwikkelingslanden degenen zijn die profiteren en niet de toeleverende kleine contracttelers of landarbeiders.
Bij maatregelen die in eigen vlees snijden, moeten we er extra op toezien dat de voordelen toekomen aan de groepen en personen die er toe doen als het gaat om de strijd tegen honger en armoede."


Deze reactie is een Nederlandse samenvatting van een bijdrage van Doornbos en Blokland in de International Herald Tribune, of klik hier: Agriterra.

ACP suiker website
ACP-EU suikerprotocol
ACP-EU suikerprotocol

Reacties