Ontwikkelingshulp nieuwe stijl: Wereldwijd burennetwerk

24-01-2006
Door: Nico Hammelburg
Bron: OneWorld

Nabuur.com is het geesteskind van Siegfried Woldhek. Op dit moment helpen 2900 'naburen' 46 dorpen in 19 landen.

 

Woldhek ontwikkelt graag ideëen voor een betere wereld. De oud-directeur van het Wereld Natuurfonds merkte, tijdens de 25 jaar die hij bij natuurorganisaties werkte, dat mensen méér willen doen dan alleen maar lid zijn. Ze willen actief worden.

 

Het is een illusie te denken dat de bestaande organisaties het in hun eentje wel af kunnen, meent Woldhek. 'De natuurbeschermingsorganisaties kunnen de natuur niet redden. Ontwikkelingsorganisaties kunnen de menselijke nood niet lenigen. Daarvoor zijn de problemen te groot.'

 

Nieuwe organisatievorm

 

Zou het niet denkbaar zijn om de wereldwijde vraag naar hulp te koppelen aan het aanbod van al die goedwillende burgers die wat willen doen, bedacht Woldhek. 

 

Elke hiërarchische organisatie heeft een bovengrens aan wat zij kan doen, beweert hij. 'Men kan maar een stuk of duizend projecten aan. Daarna is de organisatie alleen maar bezig met nieuwe huisvesting, personeelsbeleid, een nieuw computersysteem, de interne communicatie enzovoorts. Dat absorbeert in feite alle beschikbare energie.'

 

Hij vroeg zich af, of je een organisatie zou kunnen opzetten, zonder bemoeienis van bovenaf. Een beweging die zichzelf kan aansturen. Zou dat niet prachtig zijn?

 

 Het Nabuurschap is een begrip uit het oosten van Nederland. Buren horen elkaar te helpen waar nodig.
Woldhek ging op zoek naar voorbeelden uit het dagelijkse leven en stuitte op het nabuurschap. 'In ieder dorp, waar ook ter wereld, ontstaan wel eens gemeenschappelijke problemen. Dan gaan de buren bij elkaar zitten om tot een oplossing te komen. De één zegt meteen dat hij geen verstand van zaken heeft, de tweede heeft ook geen idee. Maar de derde aanwezige kent toevallig iemand die misschien wel wat weet.'

'En buren gaan door; als dat betekent dat ze op zaterdagmorgen met z'n twintigen klaar moeten staan, dan zijn ze er ook. Dat lost zich op, zonder dat daar een centrale organisatie tussen zit. Buren zijn dus geen experts en ook geen geldschieters. Het zijn ook geen consultants, maar ze hebben wel de nodige kennis en kennissen om resultaten te boeken.'

 

Burenhulp werd dus het fundament waarop Woldhek drie jaar geleden het Nabuurproject opbouwde. Burgers wereldwijd samen naar oplossingen laten zoeken met het internet als medium. De gemeenschap geeft aan wat er nodig is, en de resultaten -of mislukkingen- zijn zichtbaar; op de website kan iedereen volgen hoe het ermee staat. Je hoeft geen professionele ontwikkelingswerker te zijn om je nuttig te maken.

  

'Het mooie is dat je niet alleen geld geeft om de wereld te redden, de bomen of de kinderen. Maar dat je je heel concreet inzet voor dàt hoekje van de aarde, die familie, dat dorp. En op het moment dat je daar eenmaal mee bezig bent, ontstaat er een band.'

  

nabuur3
Kinderen in Zapotillo. Foto: Nabuur

Zapotillo is een dorp in het zuiden van Ecuador, aan de grens met Peru. Het dorp kampt met problemen: de jongeren trekken weg. Iemand kwam op het idee van een internetcafé. 'Als we de wereld hiernaartoe halen, blijven de jongeren misschien hier', was de gedachte. Het dorp meldde zich aan bij Nabuur.

Buren uit Canada, Australïe en Japan bogen zich over het plan. Zo ontstond er een eerste opzet van het bedrijfje. Vervolgens schreef een nabuur een businessplan, dat weer door iemand anders in het Spaans werd vertaald. Uiteindelijk was er iemand in Australië die nog wat computers over had. DHL zorgde voor het gratis vervoer.  Zeven maanden na de start, werden de deuren van het internet-café geopend.

Niet meer alleen

Er zijn miljoenen dorpen, zoals Zapotillo. Het ene dorp wil een put, het andere een school. Zo lang het maar concreet is en binnen een half jaar gerealiseerd kan worden, zorgen de naburen ervoor dat het gebeurt, belooft Woldhek. 

'Zonder enige illusie dat dáár het probleem mee is opgelost, maar wel in de wetenschap dat je er als lokale gemeenschap niet meer alleen voor staat. Er zijn mensen van buiten die om je heen staan en aan het werk gaan. Dat is ook wat we van de dorpen terughoren: goddank, we zijn niet meer alleen.'

 

De 2800 buren van Nabuur komen uit alle windstreken en beroepsgroepen. Van burgemeesters tot landarbeiders. Allemaal zijn ze van tijd tot tijd online om een gemeenschap te ondersteunen. De stad Cochin in India heeft 158 buren, Keur Massar in Senegal moet het nog met 18 vrijwilligers doen. Een klein aantal mensen is zeer actief, de meerderheid kijkt toe.

nabuur1
Woldhek op bezoek bij Clinton.

Clinton

Om de boodschap van Nabuur verder te dragen zocht Woldhek contact met Bill Clinton. De oud-president van Amerika had zich al eerder kritisch uitgelaten over de huidige vorm van ontwikkelingssamenwerking via grote organisaties en sprak zelfs over een systeemcrisis.

In oktober 2005 werd de Nabuurbaas hartelijk ontvangen ten huize van Clinton, die het een'hartstikke interessant verhaal' vond en beloofde het concept van Nabuur op diverse podia onder de aandacht te brengen.

Op dit moment bestrijkt Nabuur een paar dozijn dorpen, maar in de visie van Woldhek moeten dat er binnen een paar jaar veel meer dan duizend zijn. 'Als het bij duizend blijft steken, dan is voor mij het project mislukt. Dan zijn we weer een nieuw clubje erbij. Nee, het wordt pas echt interessant, als we ver voorbij die grens kunnen schieten.'

 

 

 Nabuurdorp Tecalpulco

 

tecalpulco
Gezin in Tecalpulco
Romina Oliverio is coördinator van het Nabuurdorp Tecalpulco, Mexico.

Een coöperatie van vrouwen die sieraden maken, het Artcamp, probeert zich te bevrijden van inhalige tussenhandelaren en zoekt  afzetmogelijkheden via het internet.

Romina leidt het project vanuit haar slaapkamer in Canada.

'Vooral de mogelijkheid om vanuit mijn eigen huis te werken, spreekt me aan. Na het werk of universiteit, in mijn pyjama achter de computer zitten en dan een dorp op duizenden kilometers afstand helpen. Op het tijdstip dat het mij het beste uitkomt, niet gehinderd door bureaucratie, maar direct van mens tot mens.'


Wat voor vrijwilligers heb je nodig voor Artcamp?

'Dat maakt me niet zoveel uit, als je maar enthousiast bent. Sommige mensen doen research op het internet of zoeken potentiële klanten voor de sieraden. Anderen hebben weer ervaring in marketing of PR, iedereen heeft zijn eigen inbreng.'


Ik zie dat er veel westerlingen in jouw groep zitten die al bezig zijn met kunstnijverheid en sieraden. Is dat toeval?

'Natuurlijk kiezen mensen een project uit, waarmee ze iets hebben, maar er zijn er ook genoeg die het puur uit nieuwsgierigheid doen.'


Ben je wel eens in Tecalpulco geweest?

'Niet in levende lijve, maar dat is nou juist het leuke van onze online community, ik heb het gevoel dat ik de mensen daar al goed ken. Ik heb dagelijks contact met de plaatselijke vertegenwoordigster van Nabuur, Angelica, en wij zijn goede vrienden geworden.'


Jij geeft de leiding aan het project. Hoe verloopt het groepsproces
?

'Mijn taak is de mensen te motiveren. Het is vrijwilligerswerk en je kunt niemand dwingen om mee te doen. Ik zet dus regelmatig oproepen op het net, complimenteer de leden met hun resultaten en verwelkom nieuwe initiatieven. Eerlijk gezegd valt me de deelname van sommige mensen wat tegen. Een klein aantal mensen is zeer actief en plaatst regelmatig berichten. Veel andere naburen loggen in, maar doen verder niets.'


Wanneer kan, wat jou betreft, het project Artcamp beëindigd worden?

'Als ze voldoende klanten hebben, maar het kan nog wel een hele tijd duren, voordat ze winst gaan maken. Het kan ook best dat de mensen van het Artcamp op een gegeven moment zeggen dat ze het zonder ons wel af kunnen. Dat zou me erg gelukkig maken, want dan hebben ze hun doel bereikt. Maar de Mexicanen kennende zal dat nog wel heel lang kunnen duren. In ieder geval niet 'manana' (morgen).'

 

Nabuur.com

Reacties