Ontvoeringsindustrie in Colombia draait op volle toeren

24-08-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Het aantal ontvoeringen in ruil voor losgeld steeg van 1068 in 1995 tot ruim 3000 vorig jaar. In de eerste drie maanden van dit jaar werden volgens de Colombiaanse organisatie Pais Libre, reeds 856 mensen ontvoerd. De helft van alle ontvoeringen ter wereld vinden nu plaats in Colombia.

Volgens Liduine Zumpolle van Pax Christi Nederland en auteur van het rapport, zijn deze cijfers alleen de officieel geregistreerde ontvoeringen en ligt het werkelijke aantal veel hoger.

Waren vroeger de drugkartels berucht vanwege hun eerder politiek gemotiveerde ontvoeringen, dan zijn nu vooral de guerrillagroepen Farc en ELN verantwoordelijk voor de ‘kidnap-hausse’.

Van de 856 geregistreerde ontvoeringen, gebeurden er 401 onder regie van de guerrilla. Van 202 waren de daders onbekend. Voor de overige waren kleinere guerrillagroepen, criminelen en ook steeds vaker paramilitairen verantwoordelijk.

Losgeld en het innen van oorlogsbelasting voor 'bescherming' is volgens Pax Christi naast de drugshandel een zeer belangrijke bron van inkomsten voor de rebellen om oorlog tegen het Colombiaanse leger en de paramilitaire organisaties te kunnen voeren.

Bedrijven ondersteunen guerrilla
Een ontvoerde buitenlandse werknemer levert gemakkelijk vier miljoen gulden op. Volgens Zumpolle lopen de schattingen van het Colombiaanse leger, de veiligheidsdienst en onafhankelijke wetenschappers uiteen. Maar het is zeker dat er met de ontvoeringen enkele miljarden gulden per jaar wordt verdiend.

Als bedrijven betalen zijn ze deels medeverantwoordelijk voor het voortduren van de burgeroorlog die al aan ruim dertigduizend mensen het leven heeft gekost, meent Pax Christi.

Liduine Zumpolle, die al jaren intensief onderzoek doet naar het Colombiaanse conflict, stelt dat een bedrijf als het Duitse Mannesman in de jaren tachtig honderden miljoenen dollars heeft betaald aan de linkse guerrillagroep ELN. 'De ELN was op sterven na dood. Mannesman werkte toen in opdracht van oliemaatschappij Occidental aan het aanleggen van oliepijpleidingen. Het ELN dreigde die op te blazen. Het bedrijf betaalde enorm veel geld en het ELN blies leidingen alsnog op.'


Ook Nederlandse bedrijven als Shell en Holanda Colombia (HCI) hebben in het verleden losgeld of beschermingsgeld betaald. Zumpolle: 'Westerse bedrijven zijn medeplichtig'.


Zumpolle ziet het stoppen met betalen als enige oplossing, omdat dit de ontvoerders zou ontmoedigen. Ze erkent het morele dilemma. 'In het begin zullen er zeker slachtoffers vallen.
Zij vervolgt: ‘Mijn indruk is dat bedrijven hun beleid niet zullen of willen veranderen, waardoor de vicieuze cirkel doordraait. Maar het zijn de Colombiaanse slachtoffers van ontvoeringen zelf, verenigd in de organisatie Pais Libre, die vragen om niet meer te betalen.'

Het was onder andere ook deze organisatie die Pax Christi vroeg om een rapport te schrijven over de ontvoeringsindustrie om er bij diverse mensenrechtenfora aandacht voor te krijgen. Zumpolle: 'Ook irreguliere actoren als de guerrilla zouden voor dit soort misdaden aangeklaagd moeten kunnen worden. De belangstelling voor deze problematiek groeit en experts op het vlak van internationaal recht zijn ermee bezig.'

Ook kritiek op Pax Christi
De kritiek van Pax Christi Nederland is bij sommige organisaties niet geheel onomstreden. Deze zou te veel gericht zijn op de links georiënteerde guerrillabeweging. Ook wordt Zumpolle’s rechtstreekse contact met leider Carlos Castaño van het AUC, de paramilitairen met een zeer wrede reputatie, haar niet in dank afgenomen.

De Colombiaanse regering weigert de AUC te betrekken bij de thans lopende vredesonderhandelingen, omdat de guerrilla dan zou afhaken in de vredesdialoog.

Zumpolle: 'Ik ken deze nooit openlijk uitgesproken kritiek. Maar toen Pax Christi de bergen inging om met de guerrilla te praten en de mensenrechtenschendingen van overheidszijde aanklaagde, kregen we heel Colombiaans rechts over ons heen.’

‘Wil je iets begrijpen van Colombia en civiele vredesinitiatieven ondersteunen, dan is persoonlijk contact met alle actoren in het conflict onontbeerlijk. Natuurlijk is de guerrilla boos als ik met AUC praat, maar omgekeerd geldt dat ook.’
‘Ik heb door mijn contacten met Castaño wel vijf ontvoerde familieleden van de rebellen vrijgekregen en samen met kerkelijke organisaties vele mensenlevens gered die op de dodenlijsten van de para’s stonden. Daar hoor je ze nooit over.'

Volgens Zumpolle laten veel Europese organisaties zich volkomen inpakken door de openlijke of bedekte lobby van de guerrillabeweging. 'Die guerrilla is ooit ontstaan uit protest tegen de feodale verhoudingen en sociale ongelijkheid. Maar is nu net als de rest alleen nog maar uit op macht en geld.'

Website van Pax Christi

Reacties