Offensief in Atjeh is ook propagandaoorlog

12-06-2003
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

In de Indonesische provincie Atjeh in het noorden van het eiland Sumatra is al 27 jaar een opstandige rebellenbeweging, de Beweging Vrij Atjeh (GAM), actief. Toen vredesgesprekken met de GAM in mei op niets uitliepen, heeft de regering in Jakarta de militaire noodtoestand afgekondigd in Atjeh.

De regering heeft sinds het begin van het offensief op 19 mei niet alleen een militair offensief gelanceerd maar ook een ware propagandaoorlog. Journalisten krijgen te maken met oproepen tot nationalisme en censuur. Of zoals minister voor Communicatie en Informatie Syamsul Marif het stelde: ‘Indonesische journalisten moeten zich bekommeren om de belangen van het land’.

Nieuwe mediastrategie

Kort voor het offensief kregen ongeveer vijftig Indonesische journalisten, die de oorlog in Atjeh zouden gaan verslaan, een opleiding in overlevingstactiek. Sindsdien mogen zij de militaire eenheden volgen tijdens hun operaties, militaire uniformen dragen en militair materieel gebruiken.

De journalisten moeten dan wel patriottisch zijn; steun verlenen aan het standpunt van de regering en het offensief in Atjeh.

Lokale en internationale mediagroepen hebben al kritiek geuit op deze poging tot manipulatie. ‘Dit hebben de militairen geleerd van wat de Amerikaanse regering heeft gedaan in Irak,’ zegt Solahuddin, algemeen secretaris van de Alliantie van Onafhankelijke Journalisten uit Jakarta. In Irak werden westerse journalisten ‘ingebed’ in de strijdkrachten.

Journalisten niet immuun voor dreigementen

In mei deelde de commandant van de oorlog in Atjeh, majoor-generaal Endang Suwarya, de journalisten openlijk mee dat ze vrij waren om te berichten over de acties van de veiligheidstroepen, maar niet over de GAM. ‘We willen een eind maken aan de berichtgeving van de woordvoerder van de GAM, omdat die de feiten omdraait,’ aldus de bevelhebber.

Journalisten klagen dat het moeilijker is om informatie te verzamelen over het brutale optreden van het leger tegen burgers in Atjeh. Lokale bronnen zijn bang om te spreken omdat zij zowel door het leger als door de GAM zijn bedreigd. Ook journalisten blijken niet immuun voor deze dreigementen. Sommigen vrezen zelfs voor hun leven en dat van hun gezin.

Eerder deze maand zijn twee journalisten uit Atjeh, die werkten voor een internationaal tijdschrift, de provincie uitgezet nadat zij meerdere malen waren bedreigd. Een journalist die werkt voor het onafhankelijke dagblad Tempo werd ondervraagd door militairen. Zij eisten de namen van de bronnen die hij had gebruikt voor een artikel over de moord op dorpelingen door regeringssoldaten.

Reacties