Nieuwe oproep tot boycot Birma

29-05-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/onzeWereld

Precies beoordelen wat er momenteel in Birma gebeurt is lastig: het onderhandelingsproces is strikt geheim. Alleen de top van de Nationale Liga voor Democratie (NLD) kent de agenda van de vergaderingen. Dat irriteert zowel de oppositie in ballingschap als de etnische minderheden in het land, die zich volledig buiten spel gezet voelen.

Bij het begin van de formele onderhandelingen tussen het Birmese regime en de oppositie werd aangenomen dat de gesprekken snel zouden leiden tot de vrijlating van de honderden politieke gevangen in het land en meer ruimte voor de politieke activiteiten van de NLD, de partij van Nobelprijswinnaar Aung San Suu Kyi. Haar partij won bij de parlementsverkiezingen van 1990 meer dan 90 procent van de stemmen. Maar in plaats van de macht in het regeringscentrum kregen Suu Kyi en andere NLD-leden huisarrest.

Aan de kant van het regime lijken er grote meningsverschillen te bestaan tussen de mensen rond de machtige chef van de militaire inlichtingendienst, luitenant-generaal Khin Nyunt, en de echte hardliners van de 'Staatsraad voor Vrede en Ontwikkeling'. Khin Nyunt wordt geacht voorstander te zijn van een machtsdeling met de oppositie. Maar zijn tegenstanders binnen de junta vrezen dat dit het begin van het einde zal inluiden voor het militaire bewind, of toch ten minste tot chaos zal leiden.

Sinds één van de machtigste van die hardliners, luitenant-generaal Tin Oo, in februari is omgekomen bij een helikopterongeval, zou er een machtsstrijd aan de gang zijn binnen het regime, hetgeen de gesprekken met de NLD bemoeilijkt.

Volgens veelgehoorde speculaties zouden de vertegenwoordigers van het regime daardoor niet met ja of nee kunnen antwoorden op een voorstel om de macht over te dragen aan een door de NLD geleide overgangsregering. Daarbij zouden de militairen zeggenschap behouden over Defensie en Binnenlandse Zaken en ook verzekerd zijn van een sterke vertegenwoordiging in het parlement. Maar nagenoeg niemand weet of die hypothese juist is. In elk geval hebben zelfs veel hooggeplaatste medewerkers van de NLD er het raden naar waarover de twee partijen precies discussiëren.

Die gang van zaken leidt tot frustraties bij de Birmese oppositie in ballingschap. ‘De regering zou onderhandelen over de toekomst van Birma - waarom kunnen dan niet alle burgers ten minste de agenda van die gespreken kennen?’ vraagt Bo Gyi van Vereniging voor de Hulp aan Politieke Gevangenen, een beweging van Birmese dissidenten die in Thailand een onderkomen heeft gevonden.

boycot of opening?
Maar zelfs als de onderhandelingen een akkoord opleveren over de overgang van een militair naar een democratisch bewind, dan nog blijft er een prangend probleem bestaan dat de vrede in het land in de weg staat.

De talrijke etnische minderheden die al decennialang naar autonomie of zelfs naar onafhankelijkheid streven en dat doel tot begin de jaren 90 vooral via gewapende strijd trachtten te bereiken, zijn niet bij de onderhandelingen betrokken.

Volgens Saw Ba Thein, de voorzitter van de Nationale Unie van de Karen, willen de meeste volken een federaal Birma zien ontstaan waarin ook kleine groepen geen angst meer moeten hebben gedomineerd te worden door de etnische meerderheid van Birmezen.

Ook het wantrouwen tegenover de NLD is aangescherpt bij de etnische minderheden nu de oppositiebeweging al zo lang met het regime praat zonder ook voor de kleine volken in het land een plaats aan de onderhandelingstafel op te eisen. Bij die etnische minderheden worden de gesprekken dan ook gezien als een onderonsje tussen Birmezen.

Op die manier lijkt het militaire bewind ondanks zijn interne verdeeldheid tot dusver toch het grootste voordeel te halen uit de gesprekken met de NLD. De eenheid in de oppositie komt steeds meer onder druk te staan, terwijl het regime op het internationale toneel iets aan zijn slechte imago doet. Voor Japan was dat al voldoende om de financiële hulp aan Birma te hervatten.

Maatschappelijke organisaties in zowel de VS als Europa voeren inmiddels de druk op bedrijven die in Birma investeren verder op. In de VS liggen vooral bedrijven als het energiereus Unocal, Warner Bros en hotelketen Sodexo Marriot onder vuur. In Europa richten NGO’s als het Burma Centrum Nederland (BCN) zich op energiebedrijven Totalfina, baggeraar IHC Caland en sinds deze week ook lingerieproducent Triumph. Onder ander BCN riep op geen lingerie van dit merk te kopen omdat het de uitbuiting en onderdrukking van arbeiders in Birma mee in stand helpt houden.

Nederlandse warenhuisketens en winkels hebben verzekerd dat de Triumph-lingerie die ze verkopen niet in Birma is geproduceerd.

Reacties