Nieuw Afrika Initiatief ‘veelbelovend’

15-10-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Dezer dagen bespreken in Nederland een vijftiental Afrikaanse ministers van Financiën en een aantal donoren de economische toekomst van Afrika. Dit gebeurt onder de vleugels van de Economic Commission for Africa (ECA) van de Verenigde Naties. Zondag stond tijdens een publieksdebat het New Africa Initiative (NAI) centraal.

Dit Nieuw Afrika Initiatief is het eerste ontwikkelingsplan voor Afrika dat in Afrika zélf bedacht is. En niet, zoals in het verleden, door buitenstaanders als de Wereldbank of op conferenties van de Verenigde Naties.

Het Initiatief is een samenvoeging van een aantal plannen voor Afrika die in de afgelopen jaren zijn geopperd. Daaronder die van de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki en de Senegalese president Abdoulaye Wade. De onderwerpen zijn niet nieuw, wel belangrijk:

De Organisatie van Afrikaanse Eenheid omarmde het Initiatief al op een bijeenkomst in juli in Zambia. Daar was naast grote consensus ook de politieke wil aanwezig om het plan te volgen. En dat is een ‘historisch momentum’, zoals dat dan heet.

Behalve dat het ‘eigen kweek’ is, is het nieuwe aan het plan dat ‘Afrikanen rekenschap moeten afleggen aan zichzelf en de Afrikaanse bevolking,’ zoals de secretaris-generaal van ECA, K.Y. Amaoko het zondag in Amsterdam uitlegde. ‘We moeten leren van het verleden.’

De Rwandese minister van Financiën en Planning, Donald Kaberuka, voegde daar aan toe dat buurlanden elkaar nu moeten aanspreken op gevoelige onderwerpen als mensenrechten, goed bestuur en corruptie. Ook zouden de Afrikaanse landen elkaars beleid en voortgang moeten kunnen evalueren (zogeheten peer review). ‘Want onze buren worden ook beïnvloed door wat wij doen en andersom,’ aldus Kaberuka.

Dat klinkt mooi, merkte de Eritrese/Nederlandse journalist Habtom Yohannes vanuit de zaal op, ‘maar de Afrikaanse leiders spreken elkaar juist niet aan op mensenrechtenschendingen en verkeerd beleid!’ President Mugabe maakt er een zooitje van in Zimbabwe, de presidenten van Ethiopië en Eritrea voerden een waanzinnige oorlog en de Eritrese president Afeworki gooit activisten en journalisten in het gevang die hem niet welgezind zijn. ‘Ik heb u niet gehoord!’

En hoe Afrikaans en en breed gedragen was het initiatief eigenlijk? In Namibië hadden maatschappelijke organisatie er nog niet van gehoord.

Rol van de donor
Geef het tijd, zie het als een proces, was de reactie van de Afrikaanse ministers en secretaris-generaal van de ECA, K.Y. Amaoko. De laatste: ‘Sommigen van onze leiders zijn inderdaad nog niet zo open. Maar dit soort dingen kun je niet ineens veranderen? We moeten van elkaar leren. Je ziet dat de laatste drie jaren dat dingen gaan werken.’

Bij het NAI worden donoren geacht afstand te houden. ‘Te luisteren in plaats van te preken,’ zoals de Nederlandse minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Eveline Herfkens, het zei. De rest is een kwestie van dialoog en vertrouwen.

En dat is wel even wennen, bekende Luisa Dias Diogo, minister van Financiën en Planning van Mozambique. Zo kreeg haar land 45 miljoen dollar begrotingssteun van Nederland, vrij te besteden.

Dias Diogo: ‘Andere donoren kijken mee. We zullen er alles aan doen om te laten zien dat het zo kan. We besteden het aan zaken waar in ons land consensus over bestaat: schoon drinkwater en onderwijs.’

Maar ook dat riep weer vragen op. Blijft Nederland ook geld geven als Mozambique niet voldoet aan onze ideeën? En nu had de eensgezindheid achter de tafel veel weg van het poldermodel, maar bleef dat zo als er onderwerpen aan de orde kwamen waar de belangen tussen rijk en arm tegenstrijdig zijn, zoals markttoegang en landbouwsubsidies, of migratie.

Herfkens gaf toe dat Nederland vocht voor een coherent beleid, maar de strijd vaak werd verloren in Brussel. ‘Toch moeten we de marken opengooien, dat geluid klinkt toch in steeds wijdere kring.’

Het New Africa Initiative verdiende volgens haar volledige steun. ‘Er zijn tien, elf landen die het goed doen. Laat die pogingen niet doodbloeien! Ze hebben een positief effect op andere landen.’ En zeker na 11 september, als gevolg waarvan de meeste doden wel eens in Afrika zouden kunnen vallen, mogen die succesverhalen niet mislukken. ‘Dat zou zonde zijn,’ aldus Nederlandse minister.

Economic Commission on Africa

Reacties