NAVO vertrekt uit Pakistaans rampgebied

03-02-2006
Door: Hans de Vreij
Bron: Wereldomroep

De laatste NAVO-militairen verlaten de komende week het rampgebied in Pakistan. Hun klus zit er op. De NAVO kan terugkijken op een succesvolle humanitaire bliksemactie. Want hoewel de alliantie in de eerste plaats een militaire organisatie is, behoort het verlenen van noodhulp bij rampen tegenwoordig ook uitdrukkelijk tot de taken. Pakistan was wat dat betreft een test-case voor het onderdeel dat in de toekomst waarschijnlijk vaker voor hulpacties zal worden ingezet: de NATO Response Force (NRF).

Noodhulp

Op 8 oktober vond in Pakistan en India de grote aardbeving plaats; vrijwel onmiddellijk volgde een hulpverzoek van Pakistan, en op 11 oktober gaf Brussel het groene licht voor een humanitaire inzet van de NRF. Vrijwel meteen kwam een luchtbrug met hulpgoederen op gang. Duizenden tenten en andere noodhulp werden vanuit Europa naar Pakistan gevlogen; tegelijkertijd kwam het transport op gang van zwaar materieel, zoals helikopters, bulldozers en andere apparatuur om wegen vrij te maken en bruggen te herstellen.

Veldhospitaal

Nederland stelde ten behoeve van deze NRF-operatie een veldhospitaal te beschikking, dat eerder dienst had gedaan in Noord-Afghanistan. Het mobiele ziekenhuis werd gevestigd in het plaatsje Bagh, gelegen in een van de meest zwaar getroffen delen van Pakistan. Duizenden patiënten werden in het veldhospitaal behandeld; duizenden anderen kregen medisch hulp van mobiele teams die vanuit Bagh het rampgebied introkken.

In Islamabad werd een tijdelijk NAVO-hoofdkwartier ingericht van waaruit de verschillende acties werden geleid en de afstemming plaatsvond met de Pakistaanse autoriteiten en de talrijke hulporganisaties die ook in actie waren gekomen.

Politieke gevoeligheden

Zowel de NAVO als de regering van Pakistan wilde dat de NAVO-inzet van beperkte duur zou zijn. De NAVO verleent per definitie alleen noodhulp voor korte duur, waarna reguliere hulporganisaties de taken kunnen overnemen - en dat is in het geval van het Pakistaanse rampgebied ook gebeurd. Wat Pakistan betreft speelden er ook politieke gevoeligheden: een deel van de politieke oppositie in het land was fel tegen de NAVO-hulpoperatie uit angst dat het Westen langs deze weg een permanente militaire aanwezigheid in Pakistan wilde bewerkstelligen.

Humanitair

In een vraaggesprek met de Pakistaanse krant Dawn benadrukte Jaap de Hoop Scheffer, de secretaris-generaal van de NAVO, dat de actie puur van humanitaire aard is geweest. Hij zei daarover ook de buurlanden van Pakistan te hebben ingelicht.

Verder zinspeelde hij er op dat er dankzij deze actie een toenadering tussen de NAVO en Pakistan heeft plaatsgevonden. Dat kan belangrijk zijn, omdat de NAVO op dit moment met Pakistan praat over de bevoorrading van ISAF, de NAVO-vredesmacht in buurland Afghanistan, en over de plannen om de ISAF-operatie uit te breiden naar Zuid-Afghanistan, een gebied dat deels aan Pakistan grenst.

Ver van huis

Na kleinschalige hulp in de nasleep van de orkaan Katrina in de Verenigde Staten was dit de eerste 'echte' inzet van de NRF. Deze eenheid, in oktober 2004 deels operationeel verklaard, is bedoeld voor een heel scala aan mogelijke operaties; van zware gevechtsacties tot hulpverlening. Maar alle mogelijke varianten hebben één ding gemeen: ze moeten snel plaatsvinden en ver van huis, dat wil zeggen ver van Europa.

De NRF wisselt overigens ieder half jaar van samenstelling qua deelnemende landen en eenheden en zal dit najaar pas geheel operationeel zijn. Vanaf dat moment staan er permanent 25 duizend man van landmacht, luchtmacht en marine van vrijwel alle 26 NAVO-lidstaten paraat om binnen vijf dagen in actie te komen.


Dit artikel is, met toestemming, overgenomen van de Wereldomroep

Wereldomroep audio Maurits Jochems

Reacties