Natuurparken om de vrede te bewaren

15-03-2006
Door: Nico Hammelburg
Bron: OneWorld

Begin december zijn het Zuid-Afrikaanse Krugerpark en het Mozambikaanse Limpopo National Park samengesmolten tot het Great Limpopo Transfrontier Park. Het grensoverschrijdende park is opgezet door de Peace Parks Foundation, die over de hele wereld vredesparken wil realiseren; natuurparken in betwiste grensgebieden om de bevolking werk te bezorgen, en daardoor de vrede te bevorderen.

giriyondokaartklPeace Parks is in 1997 opgericht door Prins Bernhard en de Zuid-Afrikaan Anton Rupert.

Anno 2006 krijgt Peace Parks geld van ondermeer Vodafone, Philips en de Rothschild Foundation. Ook de Nederlandse Postcodeloterij schonk bijna 5 miljoen euro.

 

Anton Rupert

De onlangs overleden Anton Rupert had in Zuid-Afrika veel geld verdiend. Hij was eigenaar van de Richemont Group met luxe merken als Mont Blanc, Dunhill en Cartier. Hij was blank, maar sterk gekant tegen de apartheid en verliefd op z'n land.

 

Al sinds het begin van de jaren negentig voerde hij gesprekken met president Chisano van Mozambique. Het land had net een burgeroorlog van meer dan 30 jaar achter de rug en was straatarm, mede door de aanhoudende droogte. Hongerige soldaten hadden alle olifanten en giraffen opgegeten.

 

Rupert deed Chisano een voorstel: 'Als wij nou eens 260 kilometer hek tussen Zuid-Afrika en Mozambique weghalen, één parkmanagement aanstellen en wegen gaan aanleggen. Daarna zorgen wij ervoor dat die olifanten ook jullie kant uit trekken. Dan zul je zien dat daar de toeristen op af komen.'

 

En zo ontstond het plan voor het Great Limpopo Transfrontier Park, over de grenzen met Mozambique en Zimbabwe heen, met een oppervlakte van ruim twee keer Nederland.

 

Armoedebestrijders

John Loudon uit Den Haag is bestuurslid van de Peace Parks Foundation en kende Rupert van nabij: 'Zijn ideaal was het om economische vooruitgang te creëren in de 14 landen in zuidelijk Afrika, door de natuur te beschermen. Wij worden vaak betiteld als een natuurbeschermingsorganisatie, maar we voelen ons veel meer bestrijders van de armoede.'

 

werknemersklHet Peace Parks-concept rust volgens Loudon op een aantal pijlers: ten eerste heb je ruimte nodig. Verder is er aandacht voor educatie; Het South African Wildlife College is onderdeel van het concept. Mensen van verschillende nationaliteiten leren hier samen te werken en worden opgeleid tot bijvoorbeeld parkwachter of manager.

 

Ook moeten er hotels gebouwd worden en moet de toegankelijkheid geregeld worden, van lokale wegen tot een internationaal vliegveld.  


'Ons einddoel' zegt Loudon, 'is om tussen nu en 2015 8 miljoen extra toeristen naar dit gebied te trekken. Uit onderzoek is gebleken dat 8 toeristen één baan opleveren. Dus in principe staan wij garant voor 1 miljoen nieuwe banen in zuidelijk Afrika.'

 

Het heeft negen jaar geduurd voordat het Great Limpopo Transfrontier Park geopend kon worden. De presidenten van beide landen tekenden al in 1997 een overeenkomst, maar daarna begon de moeizame strijd om lokale gemeenschappen en stamhoofden voor het plan te winnen. Peace Parks beschikt daartoe over 160 'facilitators' die de mensen ervan moeten overtuigen dat ze er beter van worden.

 

In bijvoorbeeld Mozambique moesten honderden boeren wijken voor de plannen. Ze kregen binnen het Limpopo Park andere landbouwgrond aangeboden. Het grootste obstakel vormde volgens Loudon de gevestigde orde. Ambtenaren waren bang om hun baan kwijt te raken en vertraagden vergunningen om een hek weg te halen of een weg aan te leggen.

 

Ook de financiering van het park vergde jaren. Uiteindelijk waren de Franse en de Duitse Ontwikkelingsbanken bereid om samen zestien miljoen euro voor de infrastructuur in het  Mozambikaanse deel van het park op tafel te leggen.

 

Het concept is niet geschikt voor ieder grensconflict, meent Loudon. 'We zullen bijvoorbeeld niet zo snel in Centraal Afrika gaan zitten. Er moet een duidelijke vredeswil aanwezig zijn.'

 

Peace Park Korea

Namens Peace Parks is Nelson Mandela al een paar keer naar de gedemilitariseerde zone tussen Noord- en Zuid Korea geweest. Eén van de opties is om van het gebied een vredespark te maken, want in deze zone van 240 bij 5 kilometer komen allerlei bijzondere planten- en diersoorten voor, die je nergens anders ziet. Het gebied heeft, met de Siberische tijger en bijzondere vlindersoorten, potentie voor toerisme.

  

Het meest ambitieuze project speelt zich af rond de Victoria-watervallen, vertelt Loudon. In Botswana zijn 200.000 olifanten te veel en die moeten via een corridor naar buurlanden geleid worden. De dieren hebben leefruimte nodig en die is te vinden in de grensgebieden van Angola, Namibië, Botswana, Zimbabwe en Zambia. Het zal het grootste vredespark ter wereld worden. De vijf presidenten hebben inmiddels hun handtekening onder het plan gezet.

 

 

loudon
John Loudon
Onteigeningen

Er is ook kritiek op Peace Parks. Organisaties brengen naar buiten dat lokale boeren opeens de mededeling krijgen dat hun land binnen de grenzen van een vredespark valt en dat zij weg moeten. Loudon wuift de kritiek weg. De gezinnen kunnen blijven zitten waar ze zitten, maar ze leven in totale armoede. Wij bieden ze een beter leven en economische vooruitgang.'

 

Peace Parks publiceert glanzende brochures, waarin vooral de nadruk op de natuur ligt. Behalve de parkwachter zijn er nauwelijks mensen in beeld. 'Dieren spreken nu eenmaal meer aan, maar ondertussen zijn we er wel degelijk voor de mensen.'

Reacties