Monterrey: twaalf miljard dollar extra, maar onder voorwaarden

25-03-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld/onzeWereld

Consensus

Van de zes punten uit de Monterrey Consensus kregen er drie nauwelijks ‘concrete’ aandacht: markttoegang voor ontwikkelingslanden in het Westen, de schuldenproblematiek en samenwerking in de internationale financiele wereld. De meeste aandacht ging uit naar de verhoging van het officiele ontwikkelingsbudget (ODA) en de verantwoordelijkheid van de ontwikkelingslanden zelf.

Twaalf miljard extra

Volgens de schattingen van de Wereldbank en Verenigde Naties zou de conferentie 50 miljard dollar per jaar extra hebben moeten opleveren. De twee hoofdrolspelers, de Europese Unie en de Verenigde Staten, hebben de komende jaren voor 12 miljard dollar per jaar extra toegezegd. De derde grote speler in het ontwikkelingscircuit, Japan, is niet langs geweest in Monterrey.
De wens om alle rijke landen te verplichten 0,7 procent van het bruto nationaal product (BNP) aan ontwikkeling opzij te laten leggen, is niet gehaald.

Europa

De Europese Unie verhoogt als geheel haar gemiddelde hulpbudget tot 0,39 procent van het BNP. De berekening gaat als volgt: als alle lidstaten minstens het Euroepse gemiddelde van 0,33 procent halen, gaat dat gemiddelde vervolgens omhoog naar die 0,39 procent. Dat levert 7 miljard dollar per jaar extra op. De verhoging moet tegen 2006 bereikt zijn.

Verenigde Staten

President Bush zei dat de Verenigde Staten vanaf 2004 (of misschien zelfs eerder) jaarlijks 5 miljard dollar extra aan ontwikkeling gaan besteden. Dat komt boven op het budget van 15,4 miljard dollar: dat was 0,1 procent van het Amerikaanse BNP. Met de verhoging komt Washington nu op 0,15 procent van het BNP.
De hulp aan Afrika stijgt daarmee met 30 procent, aan Azië en het Midden-Oosten met 39 procent en Latijns-Amerika en de Cariben met 29 procent. Het Amerikaanse ontwikkelingsbudget wordt momenteel nog voornamelijk aan ‘rijkere’ ontwikkelingslanden besteed, zoals Egypte, Indonesië en Colombia.

Terreur

Overigens stond de conferentie ten dele in het teken van terrorisme. De link tussen armoede als voedingsbodem voor terroristen is vaak gemaakt. President Bush noemt de strijd tegen armoede dan ook een ‘antwoord tegen terreur’. Al is zijn geplande 27 miljard dollar extra aan terrorismebestrijding vanaf 2003 vele malen hoger dan het gehele Amerikaanse ontwikkelingsbudget.

Voorwaarden

‘Monterrey wordt geen donorconferentie,’ zei de Amerikaanse onderminister van Economische Zaken Alan P. Larson aan het begin van de conferentie. De Amerikanen, maar ook de andere rijke landen, geven daarom niet zomaar extra geld. Er staan een aantal voorwaarden tegenover, zoals goed bestuur en bestrijding van corruptie. De verantwoordelijkheid voor ontwikkeling ligt bij het Zuiden.
We geven alleen geld aan landen die er op een verantwoorde manier mee omgaan, is de slogan van de Top. Ontwikkelingslanden die het goed doen, trekken binnenlandse en buitenlandse investeerders aan. En ook dat zou weer extra geld opleveren.

Kritiek uit het Zuiden

Een groep landen zei bij monde van president Vicente Fox van Mexico dat de westerse aanpak van de armoedeproblematiek ‘te zwak, laat en ontmoedigend’ is.
De minister voor Ontwikkeling van Sierra Leone Kadi Sesay bekritiseerde de voorwaarde voor goed bestuur. ‘Het is niet voldoende dat de rijke landen praten over corruptie en de effectiviteit van hulp en de schuld in de schoenen van arme landen schuiven.’
De Cubaanse president Fidel Castro trok fel van leer tegen de ‘meesters van de wereld’ - het rijke Westen met hun ‘systeem van plundering en uitbuiting’. Castro verliet Monterrey overigens direct na zijn speech, omdat ‘aartsvijand’ Bush even later de conferentiehal betrad.

Maatschappelijke organisaties

De niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) hielden voorafgaand aan de officiële Top een eigen conferentie. Ze hebben zware kritiek op de Monterrey Consensus. ‘Te weinig en te laat,’ zo vatte een coalitie van 40 NGO’s, waaronder Oxfam International, de zaak samen. Bov

De Monterrey consensus en andere documenten
Reactie van minister Herfkens op de resultaten van Monterrey

Reacties