Miljoenen katoenboeren in Centraal-Azië uitgebuit

03-03-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

Dat vindt de International Crisis Group (ICG), een in Brussel gevestigde organisatie voor conflictpreventie. In een rapport stelt de ICG dat de middeleeuwse omstandigheden waaronder de teelt in de voormalige Sovjet-republieken plaatsvindt, leidt tot economische stagnatie en milieudegradatie.

Voor de teelt en de oogst worden miljoenen arme plattelandsbewoners ingezet die nauwelijks iets verdienen. 'De aanzienlijke winsten gaan naar de staat of naar kleine elites met veel economische macht. Dwangarbeid en kinderarbeid zijn wijdverbreid.'

Scholieren

In Oezbekistan moeten bijvoorbeeld veel scholieren twee maanden in de katoenvelden doorbrengen. Ook in Tadzjikistan en Turkmenistan missen kinderen lessen omdat ze moeten helpen bij de katoenoogst. Volgens het rapport is er weinig aandacht voor de veiligheid van die jonge arbeiders.

Deze situatie wordt in standgehouden door politieke repressie. In Oezbekistan en Turkmenistan, die tot de meest repressieve regimes ter wereld worden gerekend, is van vrije verkiezingen geen sprake. Leden van de politieke oppositie en mensenrechtenactivisten worden vervolgd.

Privatisering

Het IGC vindt het hoog tijd dat de internationale financiële instellingen (IFI's) als het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de Aziatische Ontwikkelingsbank en ook multinationals in de katoensector hun verantwoordelijkheid nemen. IGFI's moeten nagaan of hun beleidsadviezen aan de landen in Centraal-Azië de situatie op het platteland niet verder verslechteren.

De Wereldbank vindt dat ze zichzelf niets te verwijten heeft. 'De Wereldbank vindt ook dat de katoensector in die landen moet worden hervormd,'zegt woordvoerder Merrell Tuck. De Bank helpt daarbij door de privatisering van landbouwgrond te bevorderen. In Tadzjikistan, waar de nood volgens de Bank het hoogst is, heeft de instelling geholpen bij de privatisering van 10 van de 200 collectieve boerderijen in de katoensector. 'Dat is een succesvol model voor wat er in de rest van het land moet gebeuren,' stelt Joseph Goldberg, binnen de Bank verantwoordelijk voor plattelandshervormingen in Europa en Centraal-Azië. 'Maar politieke hervormingen hebben wij niet in de hand.'

Katoensubsidies

De internationale katoenhandel is grotendeels in handen van Europese en Amerikaanse bedrijven. Het Engelse Cargill Cotton koopt bijvoorbeeld elk jaar voor 35 tot 45 miljoen euro katoen in Oezbekistan. De Centraal-Aziatische landen moeten de inkoopprijzen voor katoen verhogen om de armoede in hun katoenstreken te verminderen.

De internationale kopers kunnen hun leveranciers onder druk zetten om minimale sociale productievoorwaarden af te dwingen. De Verenigde Staten en Europa kunnen bovendien de internationale katoenprijs verbeteren door de subsidies aan hun eigen katoenboeren af te schaffen.

De ICG wil tenslotte dat de internationale gemeenschap strafmaatregelen treft tegen de regeringen in Oezbekistan, Tadzjikistan en Turkmenistan die kinderarbeid blijven tolereren.

International Crisis Group

Reacties