'Mexico moet straffeloosheid Ciudad Juárez aanpakken'

15-12-2005
Door: Silke de Wilde
Bron: OneWorld

De Nederlandse Hester van Nierop werd in 1998 verkracht en vermoord in Ciudad Juárez. In de afgelopen tien jaar deelden meer dan 400 jonge vrouwen haar lot. Ze werden gevonden in hun woning, op stortplaatsen en in de woestijn. Nog eens honderden anderen zijn spoorloos verdwenen.
 
Hoewel er veel wilde verhalen zijn over daders blijkt tweederde slachtoffer te zijn van huiselijk geweld. De verantwoordelijken worden niet gestraft. De moordenaar van Hester is nooit gearresteerd en er is ook weinig moeite gedaan om hem te vinden.
 
De Nationale Commissie voor Mensenrechten van Mexico heeft geconstateerd dat er in MexicoKaartCiudad Juarez sprake is van grote nalatigheid bij de autoriteiten. De moorddossiers zijn onvolledig en soms zijn zelfs de stoffelijke overschotten verdwenen.
 
Oscar Maines, voormalig lijkschouwer bij het Mexicaans Openbaar Ministerie geeft in de Wereldomroep-documentaire toe dat hij werd gedwongen zijn rapporten te vervalsen. 'De zwarte legende van Juarez slaat niet alleen op de vrouwenmoorden zelf, maar ook op de strategieën van de staat om ermee om te gaan. Eerst hebben ze het probleem ontkend, toen criminaliseerden ze het, toen gaven ze de slachtoffers de schuld: dat zouden prostituees zijn. De volgende strategie was het creëren van zogenaamde schuldigen. Vervolgens besloten ze gewoon de lichamen te verstoppen als ze er een vonden.'
 
Hoewel internationale media veel aandacht hebben besteed aan de moorden in Ciudad Juárez, is de stad geen uitzondering. In de rest van Mexico en ook in andere landen van Latijns-Amerika worden jaarlijks honderden vrouwen vermoord, zonder dat er moeite wordt gedaan de daders te straffen. Arsène Nierop, moeder van Hester vertelt in een documentaire van de Wereldomroep: 'Het duurde twee jaar voordat er een compositietekening van de dader verscheen. Pas zes jaar na de moord werd een signalement verspreid. Terwijl al in de weken vlak na de moord veel over hem bekend was. Ze wisten zelfs zijn naam en hoe hij er uitzag.'
 
De Wereldomroep hield vorige week in Den Haag een bijeenkomst over de vrouwenmoorden in Ciudad Juárez, om het probleem onder de aandacht te brengen. Woordvoerders van mensenrechtenorganisaties uit Mexico vroegen Nederlandse politici om druk uit te oefenen op de Mexicaanse regering om op te treden tegen het geweld.
 
Sodom en Gomorra
 
Het geweld in Ciudad Juárez beperkt zich overigens niet tot vrouwen alleen. Ook mannen zijn geregeld slachtoffer. Volgens Wil Pansters, cultureel antropoloog van de Universiteit Utrecht, is Cuidad Juárez vooral in sociaal opzicht een 'a-typische Mexicaanse stad'. Ze ligt op de grens met de Verenigde Staten en staat al sinds de jaren '40 bekend als het Sodom en Gomorra van Mexico.
 
De stad heeft grote industrieterreinen met fabrieken waar vooral vrouwen werken. De jonge vrouwen zijn geemancipeerder dan de mannen lief is. 'Het gaat om een migrantenstad met een fluctuerende bevolking. Dit en meer is een voedingsbodem voor een complexe en zwakke sociale structuur,' aldus Pansters.
 
Philips
 
Ook de buitenlandse bedrijven die gebruik maken van de goedkope arbeid in Ciudad Juárez hebben een taak bij het oplossen van het probleem. Astrid Kaag van FNV Mondiaal: 'Denk bijvoorbeeld aan het vervoer van de vrouwen van hun werk naar huis en het indelen van de nachtdiensten. We zijn in overleg met Philips, die ook een fabriek heeft in Ciudad Juárez. Hoewel de meeste incidenten plaatsvinden buiten de fabrieken kan het klimaat in een bedrijf wel een bijdrage leveren aan de situatie.'
 
Van de Mexicaanse overheid verwachten de organisaties niet al te veel meer. Die doet helemaal niks volgens Monica Costa van Amnesty International. 'In Ciudad Juárez is sprake van een specifiek patroon. Het patroon is een resultaat van al meer dan tien jaar niks doen.'
 
Politieke druk
 
Volgens de Mexicaanse ambassadrice Sandra Fuentes -Berain is het erg moeilijk voor de federale overheid in te grijpen, aangeziende lokale overheid niet meewerkt. 'Behalve de incapaciteit van de federale overheid gaat het ook om het falen van de lokale overheid. Dit is geen excuus maar een verklaring waarom de oplossing van het probleem zo complex is. Het blijft een onderwerp dat de Mexicaanse overheid met schaamte vervult.'
 
De Nederlandse overheid heeft ook een taak, volgens Tweede Kamerleden Kathleen Ferrier (CDA) en Gerdi Verbeet (PvdA). Ferrier: 'Het vrijhandelsverdrag tussen de EU en Mexico legt expliciet een link tussen handel en verdediging van de democratie en de mensenrechten. Juist door je op dit soort verdragen te beroepen kun je internationale druk uitoefenen.'

Artikel Wereldomroep
Wereldomroepdossier Feminicide (Spaans)

Reacties