Medicijnen leggen het af tegen resistente bacteriën

15-06-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

‘Als de wereldgemeenschap er niet in slaagt om besmettelijke ziekten wereldwijd beter te bestrijden, dreigen we terug te gaan naar het tijdperk waarin nog geen antibiotica bestond,’ aldus WHO-directeur Gro Harlem Brundtland. ‘Onze kleinkinderen zouden dan weer hetzelfde meemaken als onze grootouders.’

In het WHO-rapport staan talloze voorbeelden beschreven van resistente ziektekiemen waar de medische wetenschap geen antwoord op heeft. In de Baltische staten, delen van Rusland en China is ruim tien procent van de patiënten besmet met tuberculose-bacteriestammen die niet te bestrijden zijn met de twee meest krachtige medicijnen die momenteel voorhanden zijn.

In grote delen van Afrika en Azië is malaria allang resistent tegen alle bestaande geneesmiddelen. Het probleem van resistentie is niet alleen een zaak van gebieden zonder moderne gezondheidszorg. Ook in ziekenhuizen in de Verenigde Staten worden jaarlijks duizenden mensen besmet met resistente bacteriën waardoor er 14.000 mensen overlijden.

Paradoxale ontwikkelingen
Het paradoxale van de mondiale trend is dat het resistent worden van ziektevormen in het rijke Westen wordt veroorzaakt door overconsumptie van medicijnen en in ontwikkelingslanden juist door een gebrek aan effectieve geneesmiddelen. ‘De boodschap van de WHO is dan ook tweevoudig en complex: gebruik goede medicijnen minder in het Westen en juist meer in arme landen.’

Volgens de WHO zou het voorschrijfgedrag in rijke landen drastisch moeten en kunnen veranderen. ‘Met de helft minder aan medicijn-voorschriften zou de gezondheidszorg beter af zijn. Het probleem is perceptie: mensen denken dat ze niet geholpen zijn als de dokter hen geen antibioticum voorschrijft,’ aldus Gregory Hartl, WHO-woordvoerder in Genève.

Een andere belangrijke oorzaak is het overmatig gebruik van antibiotica in veevoeder, vanwege de vermeende preventieve werking tegen ziekten en als groeibevorderaar. Vijftig procent van de gehele productie van antibiotica is bestemd voor deze sector. De WHO maakte deze week nieuwe regels bekend voor het gebruik van medicijnen in de veesector.

In ontwikkelingslanden is juist het gebruik van minder effectieve medicijnen of het niet afmaken van een anti-bioticakuur wegens geldgebrek het probleem. Op deze manier worden alleen de zwakke bacteriestammen gedood en blijven de sterke over. Door slecht medicijngebruik vindt er natuurlijke selectie plaats die resistente ziektekiemen in de kaart speelt.

Verder spelen mondiale migratie en het toenemende reizen ook een rol bij het verspreiden van resistente bactieriën. Begin jaren negentig moest New York bijna een miljard dollar uitgeven aan het bestrijden van een grootschalige besmetting van een resistente vorm van tuberculose. Het zijn dit soort ontwikkelingen die de Verenigde Staten er toe bewegen zich wat milder op te stellen bij handelsconflicten met derde-wereldlanden, wanneer het om farmaceutische producten gaat.



Race tegen de klok
‘Dit is de allereerste keer dat er een allesomvattende studie verschijnt over het resistent worden van verschillende soorten ziekten wereldwijd. De conclusie is dat het steeds erger wordt,’ aldus WHO-woordvoerder Hartl. ‘Zelfs medicijnen tegen griep of verkoudheden zijn minder effectief bij kinderen omdat er resistentie van dit soort eenvoudige ziekten begint te ontstaan.’ WHO-direkteur David Heymann spreekt van ‘een race tegen de klok om de niveau’s van besmettelijke ziekten omlaag te krijgen vooraleer de ziekten de medicijnen overwinnen’. Het kost gemiddeld tien tot twintig jaar om een goed medicijn te produceren. Het resistent worden gaat vier tot vijf keer sneller, stelt de WHO.

Organisaties als Wemos voeren momenteel een campagne voor een gelijke toegang tot essentiële, goede geneesmiddelen in ontwikkelingslanden.

Meer lezen over medicijn-campagne

Reacties