Lula zet leger in bij landconflicten Amazonegebied

17-02-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

De militairen hebben de opdracht gekregen de vrede te handhaven op het platteland van Altamira, Paraupebas en Anapú. In laatstgenoemde dorp werd de Amerikaanse non Dorothy Stang vermoord. Stang (73) was een belangrijke activiste in de strijd tegen illegale houtkap en uitbuiting van de lokale bevolking. Ze werkte al twintig jaar in het Amazonegebied en had de Braziliaanse nationaliteit.

Met Stang vonden in Anapú ook twee boeren de dood. In het dorp Paraupebas, al tientallen jaren toneel van geweld, werd dinsdag vakbondsleider Daniel Soares da Costa Filho vermoord. Ook in de naburige stad Altamira is de spanning sterk opgelopen.

De komst van de militairen is belangrijk, maar volgens Tomas Balduino, voorzitter van de Pastorale Landcommissie van de Rooms-Katholieke Kerk (CPT) is hun inzet geen oplossing voor de steeds aanwakkerende landconflicten. Volgens de CPT worden veertig mensen in Pará met de dood bedreigd, de meeste in verband met conflicten over land.

Kruitvat

Een groot deel van de staat Pará is veranderd in 'een kruitvat' van wetteloosheid, slavenarbeid en bruut geweld, zegt Rosana da Costa van het Amazone Instituut voor Milieuonderzoek (IPAM). 'De groep militairen die de regering nu heeft gestuurd om de rust te herstellen, is te klein en komt te laat. Bescherming door politie of leger is niet voldoende als er zoveel conflicten in zo'n uitgestrekt gebied zijn. Alleen een grootschalige en langdurige interventie kan tot een oplossing leiden. De overheid moet er daarbij op toezien dat belangrijke kwesties als de verdeling van land, milieuproblemen en sociale wantoestanden in samenhang worden aangepakt.' Volgens Da Costa is de recente uitbraak van geweld een direct gevolg van de plannen van de regering voor de herverdeling van land. Ze heeft daartoe een registratiesysteem opgezet dat landloze arbeiders een mogelijkheid biedt grond te bezitten en te bewerken.

Terugvorderen

In Anapú kregen grote landeigenaren in de jaren zeventig een aanzienlijk deel van de grond toegewezen, op voorwaarde dat ze daarvan binnen vijf jaar landbouwgrond zouden maken. Anders zou de staat het land terugvorderen. Hoewel ze niet aan hun verplichtingen voldeden, beschouwen de landeigenaren en de boeren aan wie zij stukken land illegaal doorverkochten, de grond als hun legale eigendom.

Uit protest steken ze huizen in brand, vernielen de oogst, en huren schutters in om nieuw benoemde eigenaren te bedreigen en te vermoorden. Bij de conflicten zijn vooral kleine boeren betrokken, die meedoen aan het landhervormingsprogramma van de overheid, en grileiros, mensen die publiek of particulier eigendom in bezit nemen met vervalste documenten of met geweld.

De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft de politie gevraagd de moord op zuster Dorothy Stang grondig te onderzoeken. Da Costa en andere activisten hopen dat de dood van Stang, een van de belangrijkste activisten na de moord op rubbertapper Chico Mendes in 1988, niet slechts leidt tot een tijdelijke reactie van de regering. In de afgelopen twintig jaar vonden ongeveer 500 mensen de dood als gevolg van conflicten over grond. 'Het is nu tijd voor een krachtig antwoord,' zegt Paulo Moutinho van IPAM.

Reacties