Londen wil embargo diamanten uit Sierra Leone

06-06-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Volgens het Britse voorstel zou Sierra Leone alleen diamanten mogen exporteren afkomstig uit gebieden die in handen zijn van de wettig gekozen regering. Diamanten uit streken waar rebellen de dienst uitmaken zouden onder het embargo moeten vallen. De meeste diamanten van Sierra Leone komen daar vandaan.

Met de opbrengsten bekostigt de rebellenbeweging RUF zijn strijd tegen de regering en burgers. Een embargo zou de rebellen dan ook van zijn belangrijkste financiering afsnijden.

De Hoge Raad voor de Diamant in Antwerpen zegt zich bewust te zijn van het schadelijke imago voor de edelstenen als gevolg van de wrede oorlogen in Sierra Leone en Angola. De raad is het controleorgaan van het belangrijkste handelscentrum voor diamant. Diamant heeft op zich geen waarde, en is extreem afhankelijk van een goed en sjiek imago.

In 1991 brak in Sierra Leone een burgeroorlog uit. De rebellenbeweging RUF en de regering sloten een jaar geleden een akkoord dat een einde moest maken aan deze strijd.

Over het akkoord bestaat echter onenigheid, wat heeft geleid tot het oplaaien van de gewapende strijd en systematische schendingen van mensenrechten. De strijd tussen de RUF-rebellen en de regering duurt nog steeds voort.

Gewone man de dupe
Johan Peleman, onderzoeker van het International Peace Information Service' (IPIS) in Antwerpen, heeft ernstige bedenkingen bij het Britse voorstel. 'Allereerst is er de vraag welke middelen de Britten beschikbaar willen stellen aan de Verenigde Naties om zo'n embargo concreet vorm te geven.'

Peleman signaleert ook repercussies voor de gewone man, zoals bij embargo vaak het geval is. 'Je raakt met een embargo ook de duizenden kleine zoekers voor wie diamant de enige bron van inkomsten is. Zij werken meestal in opdracht van een lokale zetbaas, vaak onder slavernijachtige omstandigheden. Die zetbaas verkoopt weer door aan dealers. De echte smokkelaars vinden toch wel kanalen om de diamant kwijt te raken. Het zou voor hen alleen maar interessanter worden omdat ze de diamant tegen lagere prijzen kunnen inkopen in Sierra Leone.'

Peleman publiceerde reeds in december 1998 het rapport 'Sierra Leone en de diamant-huurlingen' (zie http://users.skynet.be/ipis). Hij stelt dat voor een effectief embargo ook alle handelsnetwerken van de RUF opnieuw uitgeplozen moeten worden en vervolgens geblokkeerd.

Volgens Peleman lopen die handelskanalen via buurlanden als Guinee, Ivoorkust en vooral Liberia. Opvallend is in ieder geval ook dat een recent rapport van Human Rights Watch stelt dat de wapenhandel naar de RUF ook via die landen verloopt.

De Liberiaanse voormalige rebellenleider en huidige president James Taylor is dik bevriend met de onlangs gevangengenomen RUF-leider Foday Sankoh. 'De export van diamanten uit Liberia is vele malen groter dan de productie.' Volgens Peleman verloopt een deel van de diamant-export uit Sierra Leone via Liberia, waar 'vermenging' plaatsvindt.

Brits concurrentievoordeel
Peleman stelt dat de import van Liberiaanse diamanten in Antwerpen op sommige momenten vijfhonderd keer hoger lag dan de officiële export vanuit Liberia. De onderzoeker tekent hierbij aan dat een deel van de verklaring ligt in Sierra Leone, maar een deel ook bij Russische handelaren.

'Russische handelaren werken met Liberiaanse facturen, om zo de afgsproken quota te omzeilen.' De Russen maakten officiële afspraken met 's werelds diamant-monopolist De Beers die ongeveer 80 procent van de mondiale handel in ruwe en geslepen diamant beheerst.

Peleman stelt dat achter het huidige Britse voorstel deels ook een diamanthandelsoorlog schuilt. 'Het afsluiten van een Afrikaanse markt levert een concurrentievoordeel op voor de Brits-Zuid-Afrikaanse firma De Beers. Er is een voortdurende concurrentie tussen De Beers en de zogenaamde outside-markets.

Peleman signaleert ook mogelijke positieve kanten aan een diamant-embargo: 'Het zou goed zijn als de Britten en andere landen helpen bij het opbouwen van structuren in Sierra Leone om de diamanthandel en de controle daar op centraal te laten verlopen. Op die manier zou je de belastingopbrengsten op de export van de diamant ten goede kunnen laten komen aan de staat.'

Volgens een woordvoerder van de Hoge Raad van de Diamant kan via informatie-uitwisseling met Afrikaanse landen een betere zicht op en controle van de diamanthandel worden verkregen. Ook zal er een wederzijdse uitwisselingen van vertegenwoordigers tussen Antwerpen en de Afrikaanse diamantpartners komen. In Angola is dit al het geval, maar in Sierra Leone nog niet, ondermeer vanwege de oorlog.

Internetsite van Hoge Raad

Reacties