Nederlandse kennis helpt Roemeense paprikatelers

19-09-2005
Door: Agriterra

APA is de overkoepelende federatie van tuinders in Roemenië. Volgens Harrie wordt 'coöperatie' in Roemenië niet beschouwd als een legitieme aanduiding voor een organisatie als de APA. De relatie met het communistisch verleden ligt nog te vers in het geheugen van veel Roemenen. Dit verleden komt hier en daar ook aan de oppervlakte in de bedrijfsvoering van tuinders. Waar de meeste Roemenen vroeger gewend waren zonder veel vragen of nadenken te doen wat er van ze gevraagd werd, moet men nu zelf nadenken en beslissingen nemen. Harrie Weijs zag dit nog steeds als een obstakel voor de ontwikkeling van de tuinbouwsector, hoewel het langzaam beter wordt. In Roemenië zijn paprika's zeer populair en daardoor is de markt nog enkel nationaal.

Met deze zaken heeft Harrie zich echter niet zozeer beziggehouden. In de eerste plaats zette hij zich in om paprikatelers te voorzien van praktische kennis en informatie en om zwakke en sterke punten bij telers te herkennen. Zo geeft hij aan dat de verschillende tuinders die hij bezocht op dit moment werken zoals hijzelf in het verleden werkte. "De ontwikkeling die wij hebben doorgemaakt en die tot grotere en betere productie heeft geleid, is een goed aanknopingspunt voor de Roemenen om van te leren. Met voorlichting kun je jezelf goed ontwikkelen. Als dat er niet is en je moet alles zelf uitvinden, is dat erg moeilijk natuurlijk", aldus Harrie Weijs. Als voorbeeld noemt hij dat Roemeense tuinders rechtstreeks telen in de grond, iets wat hijzelf ook deed toen hij begon met paprika's. Door het telen van een monocultuur zoals alleen paprika, krijgen ziektes een kans. Omdat dit een fase is geweest die Harrie Weijs zelf heeft meegemaakt in zijn eigen bedrijf, kon hij in Roemenië tuinders goed informeren over hoe met ziektes in de grond om te gaan of hoe ze te voorkomen. Andere voorbeelden van kennis die hij deelde met Roemeense tuinders zijn de aanleg van ondersteuning voor planten, snoeien, het zaaien en verspenen en de aanleg van een efficiënt irrigatie systeem.

Harrie ziet het delen van zijn kennis van de paprikateelt als iets waar Roemeense tuinders echt wat aan kunnen hebben. Voor hem zijn juist die kleine praktische dingen belangrijk in het ontwikkelingsproces van tuinders. "Werkverlichting en mechanisatie met heel eenvoudige middelen, dat is het doel van waar je mee bezig bent". Die ontwikkelingen met eenvoudige middelen worden langzaam maar zeker opgepakt door tuinders, stap voor stap. Dat merkte hij vooral in de vergelijking van de huidige situatie met die van vier jaar geleden, toen hij ook in Roemenië was en paprika telers bezocht.

Kort na de reis leidde Harrie ook Roemeense tuinders rond langs telers in Nederland, om ze een voorbeeld te geven van hoe kleine hulpmiddelen kunnen bijdragen aan de productie. Die voorbeeldfunctie is heel belangrijk. "Mensen willen graag eerst iets zien voordat ze het zelf gaan gebruiken. Dit werkt natuurlijk ook zo in Roemenië zelf. Als één tuinder iets heeft dat werkt, zien anderen dat ook en pakken dat dan sneller op. Zo verspreidt het zich'.

Daarom wees hij er ook met klem op dat tuinders van elkaar kunnen leren. Zelf heeft hij in Nederland altijd in studiegroepjes gezeten met andere tuinders om nieuwe ideeën uit te wisselen. Een ander advies was het organiseren met elkaar. Tien verschillende tuinders die precies dezelfde rit maken naar de markt kunnen zich gemakkelijk organiseren door één vrachtwagen met elkaar te delen. Naast zulke eenvoudige praktische zaken is een goede bedrijfsvoering erg belangrijk. Hiertoe behoort een goede administratie. "Met een goede administratie kun je teruggrijpen op vorige jaren wanneer er zich problemen voordoen. Als je wilt ontwikkelen moet je meten en registreren."

Naast het informeren van tuinders heeft Harrie gesproken met bestuursleden van de APA over hoe zij zaken aanpakken en waar punten van verbetering zitten. Van al deze punten en van de praktische aandachtsvelden die hij is tegengekomen, maakt hij nu een beschrijving. Mensen van de APA en de tuinders kunnen zo terug blijven vallen op zijn kennis. "Zo dragen we bij aan de stapsgewijze ontwikkeling van de paprikateelt in Roemenië."

Voor meer informatie: Rik Delnoye, Relatiebeheerder Agriterra (delnoye@agriterra.org)

Reacties