Het WSF komt thuis in de sloppenwijk

26-01-2007
Door: viceversa

Het begon al met de start van de mars die het Forum zou openen: het beginpunt was pontificaal en doelbewust gelegd in Kibera, met zijn naar schatting 700.000 bewoners de grootste sloppenwijk van Afrika. Later in de week konden de bezoekers een wandeling maken naar de naburige slopenwijk Korogocho, waar mensen van een lokale jongerenorganisatie trots hun slum-projecten lieten zien. En als de mensen niet naar de sloppenwijk wilden komen, dan kwamen de sloppenwijkbewoners wel naar het Forum. Er waren spontane demonstraties tegen de toegangsprijzen van 500 shilling, omgerekend zes euro. 'Daar moet ik mijn gezin een week van te eten geven', liet een spandoek weten tijdens een demonstratie op de openingsdag.

 

Van daaruit liep de spanning elke dag een beetje op, totdat op dinsdag 23 januari het geduld op was. "We lopen al drie dagen op het trottoir voor de toegangspoorten om de organisatoren ervan te doordringen dat we de toegangsprijs niet kunnen betalen", zegt Wangui Mbatia, de jonge vrouw die zich als woordvoerster ontpopte. "Het is ons nu duidelijk dat we alleen toegang zullen krijgen als we geweld gebruiken. De bezoekers van het Forum hebben onze slechtste kant gezien toen ze ons bezochten in Kibera, bij de start van het Forum. Nu komen we hier om ons van een andere kant te laten zien."

 

"Doe open de poort!"

Zover kwam het niet, de poorten gingen de dag erop wagenwijd open en de sloppenwijkbewoners konden eindelijk rondlopen tussen mensen die hier over hun oplossingen kwamen praten. Van de start van de mars uit de sloppenwijk, waar president Kenneth Kaunda van het naburige Zambia verrassend opdook en maar meteen met de vredesvlag in de hand voorop ging lopen, tot het einde van het Forum met warme woorden van Wangari Maathai, Nobelprijswinnares voor de Vrede: het was een ander soort Forum dan alle voorgaande.

 

Minder bezoekers dan de aantallen die in Porto Alegre en in Bombay op het evenement afkwamen. Ook de organisatie was niet geweldig, veel vaste onderdelen van het Forum zoals het culturele programma met muziek, kunst, literatuur en film, was vrijwel onzichtbaar. Daar kon de Nederlander Gerard Bueters weer van profiteren met zijn wereldprimeur: de 'slum cinema', waarmee hij 's avonds sociale documentaires vertoonde aan honderden kijkers in in naburige sloppenwijken, en overdag volle zaaltjes trok op het Forum.

 

Nieuwste trends voor eerlijke globalisering

Er waren ook pluspunten aan dit eerste Afrikaanse Forum. Het aantal kleine en armlastige Afrikaanse sociale bewegingen dat zich hier liet zien was enorm. Onder hen erg veel vrouwenorganisaties, die hier makkelijker dan ooit konden binnenlopen bij Westerse organisaties die zich met dezelfde materie bezighouden - en over deskundigheid en geld beschikken om te helpen. Nog een voordeel van het Forum is het verschijnsel dat je nergens beter de nieuwste trends op het vlak van 'eerlijke globalisering' en armoedebestrijding kunt signaleren.

 

En het is ook nog erg praktisch: de vertegenwoordigers van veel grotere NGO's als ICCO, Cordaid of Oxfam Novib treffen hier veel zuidelijke partners, de organisaties waarmee ze in dit deel van de wereld samenwerken. Dat scheelt een heleboel gereis en georganiseer gedurende de rest van het jaar.

 

In Nairobi liepen ook opvallend veel priesters, monniken en zusters rond, die zich vaak nadrukkelijk manifesteerden rond thema's als mensenrechten, gezondheidszorg en onderwijs. Wie het was vergeten werd hier herinnerd aan het feit dat heel veel hulp aan de derde wereld nog steeds loopt via oude banden van kerk en religie: de 'missie'  is nog springlevend.

 

Mondiaal of regionaal?

De hoofdthema's van het WSF waren de onderhandelingen over de wurgcontracten tussen het Noorden en het Zuiden, de EPA's, die vooral lokale boeren bedreigen. Ik telde ruim veertig workshops over deze 'economic partnerships'. Goede tweede is, schat ik, het thema van de mensenrechten, en dan specifiek de vrouwenrechten: alles van opleiding tot gezondheidszorg rondom zwangerschap en geboorte, mishandeling, vrouwenbesnijdenis, enzovoorts. Een thema dat snel stijgt in de top tien is de wapenfabricage en -handel: een volstrekt ongereguleerde noordelijke sector waarvan de gevolgen het leven in grote delen van de derde wereld negatief beïnvloeden.

 

De vraag of het WSF in de toekomst wel op deze schaal moet voortgaan werd ook nu weer opgeworpen. Volgens sommigen is de bereikbaarheid van het Forum voor de kleinere sociale organisaties en de groepen om wie het werkelijk gaat, niet eenvoudig als je er de halve wereld voor moet bereizen. Efficiënter en effectiever zijn misschien de grote regionale Forums, waar deelnemende groeperingen een minder grote cultuurkloof hoeven te overbruggen, om over de financiën dan nog maar te zwijgen. Deze Fora, die een cluster landen bestrijken (zoals het Midden-Oosten, West-Afrika, klein-Azië), kunnen sociale organisaties, kerken, vakbonden en activistische groepen elkaar sneller vinden dan in de grote bijenkorf die het WSF nu eenmaal is. 

 

Het is afwachten hoe dit zich verder ontwikkelt. Het WSF is begonnen als een niet van bovenaf ingevuld platform, een open ruimte waarin de deelnemers zelf het verloop van de dingen bepalen. Dat zal, zo verzekert het centrale comité, altijd zo blijven. Het volgende Forum vindt pas in 2009 plaats, waar en wanneer is nog niet bekend. Geen probleem: in de tussentijd zullen tientallen Fora op nationaal en regionaal niveau de dynamiek van de mondiale burgerbeweging gaande houden.

lokaalmondiaal en onzeWereld doen verslag van het WSF. Hun videojournaals en artikelen zijn te vinden op de websites  van lokaalmondiaal, onzeWereld en Globalisering.com. Meer informatie over het WSF vind je hier.

onzeWereld en lokaalmondiaal maken deze journaals en artikelen in samenwerking met ICCO.

lokaalmondiaal

onzeWereld

Globalisering.com

ICCO

WSF

Reacties