Landbouwhervormingen China hoopgevend

13-08-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

De oostelijke provincie Zhejiang is door Peking tot proefterrein gebombardeerd. Daar zijn de boeren niet langer verplicht om alleen rijst te verbouwen. Volgens ambtenaren uit de stad Changxing verdienen de boeren met het telen van rijst 200 yuan (27 euro) per 'mu' grond (een vijftiende van een hectare). Het telen van fruit en groenten brengt tien keer zoveel op.

Toch blijven boeren wel verplicht om rijst te verbouwen om hun staatsbelastingen te kunnen betalen in de vereiste vorm: rijst. Die regel is ingevoerd om te kunnen voldoen aan de behoefte op de binnenlandse markt. China voedt 22 procent van de wereldbevolking, terwijl het over 7 procent van het wereldlandbouwareaal beschikt.

Een van de redenen om de landbouwhervorming door te voeren was het feit dat China voor het eerst in vijf jaar een graanoverschot kende. ‘Nu het aanbod van de klassieke graansoorten de behoefte in grote mate overschrijdt, bestaat er een tekort aan andere producten van hoge kwaliteit,’ verklaart de Chinese vice-minister van Landbouw, Chengguo Liu.

Dit jaar is de landbouwoppervlakte voor gewone gewassen als rijst en graan al met bijna 2 procent kleiner geworden. Liu wil dat de centrale gebieden meer 'kwaliteitsgewassen', speciale granen en veevoeders gaan telen, en spreekt van een exportgerichte landbouwproductie.

Wel geeft de regering nog vaste prijzen voor de aloude staatsaankopen van graan.

Ook experimenteert de overheid met een ander belastingsysteem. In negen provincies en autonome regio's worden belastingen niet meer collectief opgehaald (bij de lokale overheden), maar rechtstreeks bij de producent, de boer zelf dus.

De bedoeling is dat de boer uiteindelijk minder gaat afdragen. In Anhui, een van de proefprovincies in oostelijk China, lukt dat aardig. In 2000 betaalden de boeren er samen 31 procent minder belastingen dan in 1999.

In de provincies Heilongjiang, Henan en Hunan werd bijna eenzelfde cijfer gehaald.

Miljoenen boeren op de fles
Het is overigens nog maar de vraag of de hervormingen een ramp kunnen afwenden die de Chinese boeren boven het hoofd hangt. Begin juni bereikte China een akkoord over de belangrijke toetreding van de Wereldhandelsorganisatie (WHO).

De essentie van dat akkoord is een beperkte afbouw van de Chinese landbouwsubsidies. De kans is groot dat de markt zal worden overspoeld door buitenlandse producten - vooral graan. Volgens officiële schattingen zullen 9,7 miljoen boeren op de fles gaan in de eerste zeven jaar na de openstelling van de markt.

De situatie van de Chinese boeren is weinig benijdenswaardig. Moedeloze landbouwers verlaten al jaren massaal hun land en trekken naar de steden, waar de politie streng optreedt tegen de plattelandsvlucht. Vorig jaar werden zo'n 250.000 boeren die er de brui aan hadden gegeven, weer uit de stad verdreven.

Het is de derde keer in 50 jaar dat de Chinezen een grootschalige landbouwhervorming ondergaan. Begin jaren vijftig, toen de Volksrepubliek China nog in de kinderschoenen stond, lanceerde de kersverse overheid een radicaal landhervormingsprogramma dat het eeuwenoude feodaal systeem van landbezit afschafte.

Zo'n 30 jaar later werd in heel het land het 'huishoudelijk verantwoordelijkheidscontract' geïntroduceerd, dat de uitbetaling afhankelijk maakte van het geproduceerde volume.

Reacties