‘Kwijtschelden schulden helpt armsten niet’

10-08-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Schuldenkwijtschelding voor arme landen zal geen extra middelen vrijmaken voor onderwijs en gezondheidszorg. Het zal de arme inwoners van de schuldenlanden niet helpen.

Met deze opzienbarende stelling komen Anne Krueger, directeur van het Centrum voor Economische Ontwikkeling en Politieke Hervormingen aan de Stanford Universiteit in California, en professor in de Economie, T.N. Srinivasan, van de Yale Universiteit in Connecticut in de Verenigde Staten.

Voorstanders van schuldenkwijtschelding hameren erop dat de armste landen meer geld uitgeven aan de aflossing van en de rente op hun schulden dan aan onderwijs en gezondheidszorg. Daarom moeten de schulden worden vergeven.

Maar, zo redeneren de economen, de meeste arme landen met een hoge schuld (de zogenaamde HIPC) zijn niet of nauwelijks in staat die schulden af te betalen. Dus je kunt wel kwijtschelden, maar daardoor komt er nog geen geld vrij voor onderwijs en gezondheidszorg.

En stel dat er door schuldenkwijtschelding toch geld vrijkomt, dan nog is het niet bewezen dat die centen ook daadwerkelijk zullen worden gebruikt voor de sociale sector. Volgens de economen hebben regeringen van HIPC nooit veel interesse getoond voor het onderwijs, gezondheidszorg en andere zaken met een hoge ontwikkelingsrelevantie.

‘De meeste HIPC hebben het geleende geld in het verleden verkwanseld aan defensie, aan het opvrolijken van hun hoge ambtenaren en aan subsidies die louter hoge-inkomensklasse bevoordelen,’ schrijven Krueger en Srinivasan.

Zij geloven niet dat er een radicale verandering komt in dat gedrag. ‘Zelfs als er strikte voorwaarden aan de besteding van het eventueel vrijgekomen geld worden gesteld, is het zeer de vraag waarom de regeringen die nu plotseling wel nauwkeurig zullen naleven.’

Hulp helpt beter
Beter dan schuldenkwijtschelding zou het zijn om hulp via betrouwbare niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) direct in het onderwijs en de gezondheidszorg te investeren. Buitenlandse hulp die uitsluitend bedoeld is voor onderwijs, gezondheidszorg en andere sociale zaken, kan de overheid in geen geval voor andere doeleinden gebruiken, geloven Krueger en Srinivasan.

Er zijn nog twee redenen waarom buitenlandse hulp beter zou zijn dan schuldenkwijtschelding.

Ten eerste wonen niet alle arme mensen in landen met hoge schulden. Velen wonen in India en Bangladesh, waar de schulden niet hoog zijn en waar overheidsuitgaven minder slecht zijn uitgegeven. Daar is ook behoefte aan meer fondsen voor onderwijs en gezondheidszorg.

Ten tweede hebben volgens Krueger en Srinivasan HIPC-landen niet veel gedaan om hun begrotingstekorten terug te dringen en hun overheidsuitgaven beter te controleren, zaken waar rijke landen en het IMF en Wereldbank altijd op hebben aangedrongen. Ze hebben evenmin weinig geld geïnvesteerd in activiteiten die de levensstandaard van de armsten verbeteren. Het kwijtschelden van de schulden van juist die landen zou ‘op zijn minst een verwarrend signaal’ afgeven.

De economen concluderen dan ook dat het beter zou zijn als degenen die sympathiseren met de armsten zouden pleiten voor meer ontwikkelingshulp. Dat zou dan wel een soort gebonden hulp moeten zijn, geld dat alleen uitgegeven kan worden aan bijvoorbeeld onderwijs.
Mee (on)eens? Laat je mening horen in het discussieforum: "Schuldenkwijtschelding helpt armsten niet".

Reacties